فصل اول
کلیات تحقیق
همیشه تجارت و کسب و کار مجبور است خود را با تغییرات محیط اطراف وفق بدهد. در پیچیدگی روزافزون امروزی، جامعه همبسته و پرجنب و جوش جهانی، سخت ترین چالشها برای شرکت های موجود توسط فاکتورهای بیرونی ایجاد میشود. «تنها چیزی که ثابت است تغییر است» ادعای فیلسوف یونانی هراکلیتوس بیش از 2000 سال پیش. دریک دنیای وابسته و همبسته روز افزون این درک و فهم برای تجارت ضروری میشود. دنیای اطراف ما با بیشترین سرعت نسبت به گذشته تغییر میکند و موفقیت آتی شرکتهای امروزی به توانایی آنها در درک تغییرات حیاتی و تبدیل آنها به برتری و مزیت خود بستگی خواهد داشت.
توجه به شرایط رقابتی بازار، در سالهای اخیر سازمانها، شرکتها و موسسات خدماتی مختلف اعم از دولتی و خصوصی سرمایه گذاری چشمگیری در راستای فراهم نمودن ساختارهای لازم جهت ارائه ی هر چه بهتر خدمات به مشتریان نموده اند، یکی از مهمترین تحولاتی که در زمینه نگرش های بهبود کیفیت در آخرین دهه قرن بیستم به وقوع پیوست، شناخته شدن موضوع اندازه گیری میزان رضایتمندی مشتریان بعنوان یکی از الزامات اصلی نظامهای مدیریت کیفیت در کلیه موسسات و بنگاه های تجاری بود.
در قرن حاضر تحت تاثیر توسعه های شگرف در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، فرایند جهانی سازی برگرفته از تئوری دهکده جهانی مک لوهان سازمان ها را در رقابتی نفس گیر با رقبای منطقه ای و جهانی قرار داده است. از سوی دیگر هر روز شاهد تولد تکنولوژی های نو و تحول در فضای کسب کار در حوزه های مختلف هستیم. ارتقاء فزاینده کیفیت محصولات و خدمات و همچنین هجمه تبلیغاتی رسانه ها و سازمان های چند ملیتی سبب افزایش خواسته های مشتریان گردیده است. اینها همه می توانند اصلی ترین اهداف سازمان را که همانا بقاء و سودآوری می باشند با مخاطرات جدی روبرو نمایند. چه باید کرد؟ سازمانهای برتر در هزاره سوم چه ویژگی هایی دارند؟ آیا استقرار سیستمهای مدیریت و بهبود مستمر، دستیابی به اهداف کلان سازمان را تضمین می کنند؟ می توان گفت که تمامی سیستم های مدیریتی، استانداردها و متدلوژی های کیفیت و بهبود با یک هدف در حال طرح و پیاده سازی در سازمانها می باشند و آن حفظ مشتریان موجود و جلب مشتریان جدید است.
دو دهه اخیر شاهد رشد پر شتاب حوزه خدمات در مقایسه با تولید بوده است. کیفیت خدمات توسط پژوهشگران بسیاری مورد بررسی و تحقیق قرار گرفت و مدل های بسیاری از قبیل مدل شکاف های کیفیت خدمات[2] و مدل ویژگی های کیفیت خدمات کانو[3] در این حوزه ارائه گردید. اساس و شالوده همه این مدلها عبارتست از: شناخت انواع خواسته های مشتریان، طبقه بندی خواسته ها، برآورده نمودن همه خواسته های بنیادین و در نهایت افزودن ویژگی هایی که موجب شعف و مسرت مشتری گردد. سازمان پیشرو، سازمانی است که ویژگی هایی فراتر از خواسته ها و حتی تصورات مشتری به وی ارائه نماید، چیزی که فراتر از رضایتمندی[4] مشتری را حاصل کند و منجر به شعف[5] او گردد. در این راه استفاده از روش های خلاقانه، انعطاف پذیر و مبتنی بر تکنولوژی های برتر و همچنین بهره گیری از بهترین تجربیات[6] حائز اهمیت بسیار می باشد.
امروزه حوزه انرژی، یکی از بخش های کلیدی در جوامع بشری است و رد پای آن را می توان در ابعاد گوناگون سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، تکنولوژیک و زیست محیطی به سادگی دنبال نمود. از زندگی روزمره مردم تا پیشرفت های عظیم ملی و بین المللی در ابعادی که پیش تر بیان گردید، همه و همه به در ارتباط با انواع حامل های انرژی می باشند. در این میان، انرژی الکتریکی با توجه به ویژگی های منحصر بفردی که دارا می باشد، سهم عمده ای را در حوزه انرژی به خود اختصاص داده است. برق، از یک سو مهمان روز و شب خانه های مردم و از سوی دیگر زیرساختی مطمئن در راستای توسعه پایدار جامعه است. بنابراین، فارغ از مقوله های فنی و تکنولوژیک در صنعت برق، حوزه خدمات نیز از جایگاه بسیار مهمی در این صنعت برخوردار بوده، روش های ارائه خدمات به مشتریان و متقاضیان حائز اهمیت فراوان می باشد.
توسعه روز افزون حوزه خدمات، اهمیت بلامنازع بخش انرژی و به ویژه انرژی الکتریکی، تدوین سیاست های رقابتی در سطح وزارت محترم نیرو در سالهای اخیر در راستای تعریف زیرساخت های بازار برق و افق اجرایی آن، و همچنین عزم راسخ دستگاه های دولتی و شرکت های خدماتی به منظور تکریم ارباب رجوع و جلب رضایت حداکثری مشتریان از طریق ارتقاء شاخص های کیفیت خدمت رسانی، همه و همه حاکی از اهمیت تحقیق حاضر می باشند. افزون بر آن، از آنجاکه تاکنون تحقیق مشابهی در شرکت توزیع برق استان اصفهان صورت نگرفته است، تحقیق جاری کاملا نوآورانه و جدید می باشد. چراکه علاوه بر
این مطلب را هم اگر خواستید بخوانید :
پایان نامه درباره تاثیرات اقتصادی
استفاده از ابزار و مدلی جدید و علمی (مدل شکافهای کیفیت خدمات)، در سازمانی مورد استفاده قرار گرفته است که تاکنون شاهد چنین پژوهشی نبوده است.
هدف اصلی:
اهداف فرعی:
سروکوال یکی از مدل هایی است که از طریق تحلیل شکاف بین انتظار و ادراک مشتری سعی در سنجش میزان کیفیت خدمات دارد. این مدل همچنین به مدل تحلیل شکاف معروف است (بروکز، 1999). مدل سروکوال، توسط پاراسورامان، زیتامل و بری ابداع گردید (کاروانا، 2000). این مدل، کیفیت خدمات ارائه شده را از پنج بعد مورد ارزیابی قرار می دهد. این پنج بعد عبارتند از:
[1] SERVQUAL
[2] Servqual
فهرست نمودارها
نمودار 4-1 ترکیب جامعه آماری بر حسب جنسیت.. 71
نمودار 4-2 ترکیب جامعه آماری بر حسب میزان تحصیلات.. 72
نمودار 4-3 ترکیب جامعه آماری بر حسب سابقه کار 73
نمودار 4-4 ترکیب جامعه آماری بر حسب سمت و حوزه فعالیت.. 71
نمودار 4-5 وزن های محاسبه شده برای شاخصهای پنج گانه موثر بر شاخص عدم یکپارچگی اجزاء زنجیره تأمین 86
نمودار 4-6 وزن نهایی عوامل موثر بر ریسک.. 93
نمودار 4-7 میزان وزن هر یک از 4 استراتژی کاهش ریسک زنجیره تامین شرکتهای مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران. 94
نمودار 5-1 وزن عوامل موثر بر ریسک زنجیره تامین. 98
چکیده
مدیریت ریسک زنجیره تأمین یکی از مسائل اساسی پیش روی شرکت هاست، که تمامی فعالیت های سازمان را به منظور تولید محصولات و ارائه خدمات مورد نیاز مشتریان تحت تأثیر قرار می دهد. در ارزیابی، تجزیه و تحلیل و مدیریت ریسک از روش های متنوع و گوناگونی استفاده شده است که محققین مختلف برای هر یک از این روشها، مزایا و محدودیتهایی را عنوان نموده اند یکی از این روشها، روش فرایند تحلیل شبکه ای است. در تحقیق پیش رو محقق ضمن توزیع پرسشنامه ای متشکل از 53 سوال از جامعه آماری 156 نفره تحقیق خواست تا با به کار گیری طیف لیکرت 5 تایی نسبت به شناسایی و تعیین اهمیت شاخصهای موثر بر ریسک زنجیره تامین شرکتهای عضو پارک علم و فناوری دانشگاه تهران اقدام نمایند. پس از آن نسبت به تعیین و محاسبه میزان وزن و اهمیت هر یک از نوزده عامل عامل شناسایی شده در مرحله قبل با کمک روش فرایند تحلیل شبکه فازی اقدام شد. در پایان تحقیق مشخص شد که عواملی نظیر بحرانهای سیاسی در روابط خارجی کشور ، عدم ثبات بخشنامه های دولتی، مشکلات حواله (نقل و انتقال ) ارز بدلیل تحریم، تحریم کشتیرانی، نظام پولی و مالی حاکم بر کشور (مقررات نظام پولی و مالی )، تغییر در قوانین گمرکی، تغییر قیمت محصول در زنجیره تأمین بیشترین وزن را را در میان عوامل ایجاد کننده ریسک زنجیره تامین در شرکتهای عضو پارک علم و فناوری دانشگاه تهران به خود اختصاص می دهند. همچنین با بهره گرفتن از فرایند تحلیل شبکه فازی مشخص شد که برای شرکتهای عضو پارک علم و فناوری دانشگاه تهران بهترین رویکرد در مدیریت ریسک زنجیره تامین خود، به کار گیری استراتژ ی حداکثر برون سپاری و اکتفا به نظارت مهندسی بهترین راهکار است.
کلمات کلیدی: مدیریت ریسک- مدیریت زنجیره تامین- فرایند تحلیل شبکه- مجموعه های فازی، جامعه آماری
کلیات تحقیق
این مطلب را هم اگر خواستید بخوانید :
در بازارهای جهانی امروزی، شرکت ها واحدهایی با نام های تجاری منحصربفرد که بتوانند به صورت مستقل فعالیت کنند، نیستند، بلکه در عوض، بخش مهمی از یک زنجیره عرضه هستند. در این حالت موفقیت نهایی یک شرکت بستگی به توانایی آن در انسجام بخشیدن و هماهنگی شبکه پیچیده ای از روابط تجاری میان اعضای زنجیره عرضه دارد. (لامبرت، 2000) در دنیای رقابتی امروز با توجه به ویژگیهای محیط های جدید تولیدی و طبیعت مشتریان، دیگر شیوه های مدیریت تولید گذشته که یکپارچگی کمتری را در فرایندهایشان دنبال می کردند کارآیی خود را از دست داده اند و امروزه شرکتها نیازمندند تا یکپارچگی منظمی را در تمام فرایندهای تولیدی ـ از ماده خام تا مصرف کننده نهایی ـ ایجاد کنند. مدیریت زنجیره تامین به عنوان یک رویکرد یکپارچه برای مدیریت مناسب جریان مواد و کالا، اطلاعات و جریان پولی، توانایی پاسخگویی به این شرایط را داراست . (مونکزا [1]و همکاران، 2001)
کاهش احتمال وقوع و تناوب رخداد ریسک میتواند سازمان را از تنشهای ناشی از فرایندهای داخلی و محیطی سازمان دور کرده و فضا را برای تدوین استراتژیهای مناسبتر و عملیاتیتر فراهم سازد و ضامن بقای سازمان در بازارهای جهانی باشد. استفاده از ابزارهای تجربی و علمی (مانند تحقیق در عملیات) کمک شایانی در مدیریت کاراتر و اثربخشتر ریسک خواهد کرد.(اکیا[2]، 2006)
امروزه بسیاری از مدیران می دانند که اقدامات انجام شده توسط یکی از اعضای زنجیره تامین می تواند بر سودآوری تمامی اجزای دیگر زنجیره موثر باشد. شرکتها غالبا به عنوان جزیی از زنجیره تامین به فکر رقابت با سایر زنجیره های تامین می باشند و با اجزای زنجیره خود رقابت نمی کنند. هزینه های ناشی از ضعف هماهنگی بین اجزا می تواند فوق العاده زیاد باشد(مظاهری، 1390).
در این فصل از تحقیق محقق می کوشد تا به توضیح کلیات تحقیق پیش رو بپردازد. لذا پس از تو ضیح بیان مساله و ضرورت انجام تحقیق به بیان سوالات و اهداف تحقیق اشاره خواهد شد توضیح مختصری راجع به واژگان تخصصی تحقیق پایان بخش مطالب این فصل خواهد بود.
امروزه سیر تحولات پر شتاب جهانی، سازمان ها را بر آن داشته تا برای غلبه بر شرایط نامطمئن پیرامون خود به تحلیل در زمینه مدیریت زنجیره تامین بپردازند. تامین کنندگان بایستی قطعات و مواد را به بهترین کیفیت و کمترین هزینه تولید نمایند و توزیع کنندگان محصولات نیز باید رابطه نزدیکی با سیاست های توسعه بازار داشته باشند.
در دنیای رقابتی کنونی مدیریت زنجیره تأمین یکی از مسائل اساسی پیش روی بنگاه های اقتصادی است که تمامی فعالیت های سازمان را به منظور تولید محصولات و ارائه خدمات مورد نیاز مشتریان تحت تأثیر قرار می دهد، از این رو توجه به فرصت ها و تهدیدات موجود در عرصه تجارت جهانی و ارزیابی توان سازمان در رویارویی با ریسکهای این عرصه از اهمیت انکارناپذیری برخوردار است، مدیر یت ریسک در زنجیره تأمین وظیفه شناسایی، تحلیل، ارائه راهکارهای مناسب جهت پاسخگویی، کنترل و پایش ریسکها در چرخه های اقتصادی و تولیدی را بر عهده دار (مظاهری و همکاران،1390).
عدم قطعیتها و عدم اطمینان ها در دو سطح تاکتیکی و دراز مدت مطرح است . در رابطه با عدم قطعیت کوتاه مدت، می توان به مواردی همچون تقاضا برای یک کالا و یا مجموعه کالاها اشاره نمود . ولی عدم قطعیت دراز مدت شامل مواردی مانند گسترش بازار یا توسعه خط تولید می شود . مخاطرات در رابطه با سطح تاکتیکی( کوتاه مدت) بسیار متفاوت از طرح های دراز مدت است . ریسک سطح تاکتیکی و هزینه های تحمیلی پیامد آن قابل محاسبه و پیش بینی است درحالی که خطر و ریسک در سطح طرح ریزی های دراز مدت به علت وجود پدیده عدم قطعیت، خیلی بیشتر و حتی دارای اشکال مختلف از دیدگاه های گوناگون است.
مدیریت ریسک در زنجیره تامین، وظیفه شناسایی، تحلیل، ارائه راهکارهای مناسب جهت پاسخ گویی، کنترل و پایش ریسکها در چرخه های اقتصادی و تولیدی را بر عهده دارد(ابراهیم نژاد 1386).
مدیریت ریسک اهمیت خود را از روندهای صنعتی متعددی می گیرد که در حال حاضر در جریان هستند؛ افزایش برون سپاری استراتژیک توسط شرکت ها، جهانی شدن بازارها، افزایش اتکا به تامین کنندگان برای توانایی خاص و نوآوری، اتکا به شبکه تامین برای مزیت رقابتی و ظهور تکنولوژی های اطلاعاتی که کنترل و همکاری در زنجیره های تامین گسترده را ممکن ساخته است.(مومن زاده، حاج فتلیحا، 2010)
چوپرا[3]ریسکهای زنجیره تامین را مطابق زیر طبقه بندی می کند:
الف: ریسکهای تأمین کنندگان
ب: ریسکهای تولیدکننده
ج: ریسکهای توزیع کننده
د : ریسکهای مشتری نهایی
تعریف ریسک امروزه دستخوش تغییرات زیادی شده و دامنه آن بسیار توسعه یافته است. با توجه به این موضوع، توسعه مدیریت ریسک وراه های مقابله با آن ضرورت می یابد. در شرایط فعلی مدیریت ریسک نسبت به سایر عوامل موثر در زنجیره تامین، از بیشترین اهمیت برخوردار است. این در حالیست که در سالهای نه چندان دور اهمیت این موضوع چندان مورد توجه سازمانها قرار نمی گرفت و از منظر سازمانی، کیفیت مهمترین عامل تاثیر گذار محسوب می شد(قاری و همکاران،1390)
لذا در تحقیق پیش رو کوشش می شود تا به انتخاب استراتژی کاهش ریسک زنجیره تامین با بهره گرفتن از فرایند تحلیل شبکه فازی پرداخته شود.
وجود عدم قطعیت ها و افزایش عوامل تأثیرگذار در زنجیره تأمین و پیچیده ترین شدن سیستم های تولیدی، مدیران را در تحقق اهدافشان دچار مشکل کرده است. هر سازمانی بسته به نوع فعالیت و میزان حساسیت دارائیهای خود، با سطح متفاوتی از ریسکها و مخاطرات مواجه است که بایستی فرایند مدیریت ریسک برای آن پیاده سازی شود و به صورت پیشگیرانه مشکلات و ریسک های مؤثر بر زنجیره مدیریت شود(مظاهری وهمکاران،1390).
در دهه اخیر مدیریت زنجیره تأمین از حالت نامحسوس و فرعی خارج شده و به یک عنصر استراتژیک تبدیل گشته است که می تواند تأثیر مثبت و محسوس روی فعالیت های سازمانها بگذارد . تحولات ناشی از تکنولوژی در شرایط بازار، تغییر شکل شیوه های کسب و کار، توقعات و انتظارات جدید شرکای موجود در زنجیره تأمین و سرانجام تقاضا برای ارزش ایجادشده بیشتر از طرف مصرف کننده نهایی، ازجمله موارد موجود در تغییر وضعیت مدیریت زنجیره تأمین است(لانشنی[4] و همکارانش، 2003)
امروزه بسیاری از شرکتها برای کسب مزیت هزینه ای و سهم بازار، تمهیدات مختلفی چون برون سپاری تولید و تنوع محصولی را اتخاذ می نمایند. این تمهیدات زمانی موثر می باشند که در شرایط پایدار قرار داشته باشیم. اما خود این تمهیدات می توانند باعث شوند تا یک زنجیره تامین تحت تاثیر انواع گوناگون ریسک، مانند چرخه های نامطمئن اقتصادی، تقاضای غیر قطعی مشتری و حوادث انسانی و طبیعی، آسیب های فراوانی را متحمل گردد. لذا به فراخور افزایش روزافزون این تمهیدات، نیاز به مطالعه راهکارها و استراتژی های مختلف برای مدیریت ریسک زنجیره تامین بطور روزافزونی در دستور کار شرکتهای برتر قرار گرفته است.
کرستن و همکاران مدیریت ریسک زنجیره تامین را به صورت جنبه ای از مدیریت زنجیره تامین که دربر گیرنده تمام استراتژی ها و محاسبات، تمام دانش، موسسات، فرایندها و تمام تکنولوژی هایی است که در
4-2-2-7) فرایندهای کاری.. 118
4-2-2-8) مناسبات و روابط.. 119
4-2-2-9) مهارتها و ویژگیهای شخصی کارکنان. 120
4-2-3) اندازهگیری شکاف بین وضعیت موجود و مطلوب روابط عمومی.. 121
فصل پنجم: نتیجهگیری و پینشنهادات 123
5-1) نتیجهگیری.. 124
5-1-1) نتایج بدست آمده از آمار توصیفی.. 124
5-1-2) نتایج بدست آمده از آمار استنباطی.. 126
5-1-2-1) نتیجهگیری از فرضیه اصلی.. 126
5-1-2-2) نتیجهگیری از فرضیه فرعی اول. 126
5-1-2-3) نتیجهگیری از فرضیه فرعی دوم. 126
5-1-2-4) نتیجهگیری از فرضیه فرعی سوم. 127
5-1-2-5) نتیجهگیری از معیارهای نُه گانه. 127
5-1-3) نتیجهگیری کلی.. 128
5-2) پیشنهادها 129
5-2-1) پیشنهادهای کاربردی برای سازمانها و واحدهای روابط عمومی.. 129
5-2-1-1) پیشنهادات مبتنی بر فرضیه فرعی اول (بعد ساختار) 129
5-2-1-2) پیشنهادات مبتنی بر فرضیه فرعی دوم (بعد زمینه) 131
5-2-1-3) پیشنهادات مبتنی بر فرضیه فرعی سوم (بعد محتوایی) 132
5-2-2) پیشنهادهایی برای پژوهشهای آتی.. 134
منابع و مآخذ 135
منابع فارسی.. 136
منابع لاتین.. 140
پیوستها 142
پیوست اول: پرسشنامه خبرگان. 143
پیوست دوم: پرسشنامه کارکنان. 146
پیوست سوم: تجزیه و تحلیلهای آماری.. 148
پیوست چهارم: چکیده انگلیسی.. 156
فهرست جداول
جدول 2-1: نگرشهای عمده به روابط عمومی.. 33
جدول 4-1: توزیع فراوانی جامعه مورد مطالعه بر حسب جنسیت… 102
جدول 4-2: توزیع فراوانی جامعه مورد مطالعه بر حسب سنوات خدمت… 103
جدول 4-3: توزیع فراوانی جامعه مورد مطالعه بر حسب تحصیلات… 104
جدول 4-5: توزیع فراوانی جامعه مورد مطالعه بر حسب وضعیت استخدامی.. 105
این مطلب را هم اگر خواستید بخوانید :
جدول 4-6: توزیع فراوانی ابعاد روابط عمومی در وضعیت موجود و مطلوب… 106
جدول 4-7: توزیع فراوانی معیارهای روابط عمومی در وضعیت موجود و مطلوب… 106
جدول 4-8: توزیع فراوانی شاخصهای روابط عمومی در وضعیت موجود و مطلوب… 107
جدول 4-9: بررسی میزان شکاف بین ابعاد روابط عمومی در وضعیت موجود با وضعیت مطلوب… 121
جدول 4-10: بررسی میزان شکاف بین معیارهای روابط عمومی در وضعیت موجود با وضعیت مطلوب… 122
فهرست نمودارها
نمودار 4-1: توزیع فراوانی جامعه مورد مطالعه بر حسب جنسیت… 102
نمودار 4-2: توزیع فراوانی جامعه مورد مطالعه بر حسب سنوات خدمت… 103
نمودار 4-3: توزیع فراوانی جامعه مورد مطالعه بر حسب تحصیلات… 104
نمودار 4-5: توزیع فراوانی جامعه مورد مطالعه بر حسب وضعیت استخدامی.. 105
نمودار 4-6: مقایسه بین وضعیت موجود و مطلوب روابط عمومی در ابعاد ساختار، زمینه و محتوا 111
نمودار 4-7: شکاف بین وضعیت موجود و مطلوب براساس شاخصهای سازماندهی.. 112
نمودار 4-8: شکاف بین وضعیت موجود و مطلوب براساس شاخصهای برنامهریزی.. 113
نمودار 4-9: شکاف بین وضعیت موجود و مطلوب براساس شاخصهای کنترل. 114
نمودار 4-10: شکاف بین وضعیت موجود و مطلوب براساس شاخصهای بسیج منابع و امکانات… 115
نمودار 4-11: شکاف بین وضعیت موجود و مطلوب براساس شاخصهای اهداف و استراتژی.. 116
نمودار 4-12: شکاف بین وضعیت موجود و مطلوب براساس شاخصهای فرهنگ و ارزشهای مشترک… 117
نمودار 4-13: شکاف بین وضعیت موجود و مطلوب براساس شاخصهای فرایند کاری.. 118
نمودار 4-14: شکاف بین وضعیت موجود و مطلوب براساس شاخصهای مناسبات و روابط.. 119
نمودار 4-15: شکاف بین وضعیت موجود و مطلوب براساس شاخصهای مهارتی کارکنان. 120
نمودار 4-16: مقایسه بین وضعیت موجود و مطلوب روابط عمومی براساس معیارهای نه گانه. 121
فهرست اشکال
شکل 1- 1: مدل تحلیلی تحقیق (ابعاد روابط عمومیمطلوب براساس مدل سه شاخگی (3C)) 13
شکل 1-2: مدل عملیاتی (متغیرهای نهایی مرتبط با مولفههای روابط عمومی مطلوب براساس مدل سه شاخگی (3C)) 14
شکل 2-1: متغیرهای مرتبط با مولفههای روابط عمومی مطلوب براساس مدل سه شاخگی (3C) 34
شکل 2-2: کارکرد روابط عمومی در سازمان. 35
شکل 2-3: جایگاه واحد روابط عمومی در نمودار سازمانی.. 39
شکل 2-4: مبادله و تاثیر رابطه در سیستمهای باز. 41
شکل 2-5: چارت برنامهریزی واحد روابط عمومی در شرکتهای بیمه گروه اسکاندیا 43
شکل 2-6: چرخه آموزش انجمن بینالمللی روابط عمومی.. 45
شکل 2-7: فرایند اقدامات روابط عمومی.. 46
شکل 2-8: نظام مشاوره مدیریت در روابط عمومی.. 72
شکل 2-9: فرمول مارستون برای عملکرد موفق روابط عمومی.. 75
شکل 2-10: نقش بازخور در فرایند روابط عمومی.. 83
هدف این تحقیق مشخص نمودن شاخصهای سنجش روابط عمومی و پیدا کردن شکاف بین وضعیت موجود و مطلوب واحدهای سازمانی در روابط عمومی بهزیستی شهر تهران است. برای رسیدن به این هدف، یک فرضیه اصلی و سه فرضیه فرعی تدوین گشته است. فرضیه اصلی این تحقیق عبارت است از: «بین ابعاد روابط عمومی در وضعیت موجود با وضعیت مطلوب در واحدهای سازمانی بهزیستی شهر تهران تفاوت وجود دارد.» فرضیههای فرعی این تحقیق نیز از این قرار است:
جامعه آماری این پژوهش، کارکنان واحدهای مختلف روابط عمومی سازمان بهزیستی تهران میباشد. تعداد کل کارکنان و پرسنل در 47 واحد روابط عمومی و زیرمجموعه سازمان بهزیستی برابر با 55 نفر میباشد، و با توجه به جدول نمونهگیری کرجسی و مورگان حجم نمونه مورد بررسی در این تحقیق حدود 48 نفر در نظر گرفته شد که به صورت تصادفی افرادی را انتخاب و پرسشنامه مربوطه را بین آنها پخش نمودیم، لذا پس از دریافت پرسشنامهها، به دلیل لطف، مساعدت و همراهی کارکنان عزیز سازمان بهزیستی و اشتیاق آنها به مشارکت، خوشبختانه 45 پرسشنامه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
در این تحقیق ابتدا جهت گردآوری اطلاعات در زمینه مبانی نظری، تدوین ادبیات تحقیق، شناسایی شاخصها و تعاریف عملیاتی آنها از روش مطالعه کتابخانهای و مصاحبه با اساتید و صاحب نظران استفاده شد و در جمع آوری اطلاعات جهت پاسخگویی به سوالات تحقیق، از پرسشنامه استفاده گردید. بدین صورت که برای اعتباربخشی ساختاری و محتوایی سنجههای طراحی شده، شامل سه بُعد (ساختار، زمینه، محتوا) و 9 معیار (سازماندهی، برنامهریزی، کنترل، بسیج منابع و امکانات، اهداف و استراتژیها، فرهنگ و ارزشهای مشترک، فرایندهای کاری، مناسبات و روابط، مهارتها و ویژگیهای شخصی کارکنان) و 39 شاخص، در قالب پرسشنامه خبرگان در اختیار 15 نفر از صاحبنظران مدیریت و ارتباطات قرار گرفت و بعد از جمع آوری نتایج، اصلاحات مورد نظر صاحب نظران اعمال و 4 شاخص آن حذف گردید. در مرحله بعد برای بررسی وضعیت موجود روابط عمومی و همچنین میزان تاثیر متغیرهای سنجه در وضعیت مطلوب، پرسشنامهای دوطرفه شامل وضعیت موجود و مطلوب که در برگیرنده شاخصهای تائید شده خبرگان بود، طراحی و در اختیار کارکنان روابط عمومی جامعه مورد مطالعه قرار گرفت. تعداد 34 نفر از اعضای این جامعه را مردان و 11 نفر آنها را زنان تشکیل دادهاند.
در این تحقیق، با بهره گرفتن از نرم افزار Spss مقدار ضریب پایایی (آلفای کرونباخ) محاسبه گردید که مقدار این ضریب برای پرسشنامه کارکنان، 9103/0 محاسبه گردید.
پس از وارد کردن دادههای جمع آوری شده و تجزیه و تحلیل آنها، نتایج زیر بدست آمد:
نتایج تحقیق نشان دادکه بین وضعیت موجود و مطلوب واحدهای سازمانی در روابط عمومی بهزیستی شهر تهران شکاف معنیداری وجود دارد. این شکاف در هر سه بعد ساختار، زمینه و محتوا به خوبی آشکار است.
به علاوه نتایج تحقیق نشاندهنده این نکته بود که در تمام معیارهای روابط عمومی (به جز معیار برنامهریزی) تفاوت معنیداری بین وضعیت موجود و مطلوب وجود دارد.
و در نهایت به این نتیجه رسیدیم که بین وضعیت موجود و مطلوب روابط عمومی واحدهای سازمانی در بهزیستی شهر تهران شکاف معنیداری وجود دارد.
واژگان کلیدی:
روابط عمومی، ساختار، زمینه، محتوا
نیاز به شناخت و درک متقابل به منظور تسریع در دستیابی به مقاصد و اهداف، امروزه در سازمانها و ادارات به عنوان یک اصل اساسی در مدیریت پذیرفته شده است. این ارتباط که از آن به عنوان روابط عمومی یاد میشود یکی از مهمترین و با ارزشترین عوامل موثر در سرنوشت هر موسسه و گروه محسوب میگردد. (شیدایی، 1376، ص3)
روابط عمومی به عنوان یک «مفهوم مدیریتی» و «وظیفهای صفی» به سرعت در چهار دهه گذشته در حال رشد بوده و این سرعت در توسعه به علت افزایش پیچیدگی جامعه مدرن، افزایش قدرت افکار عمومی و رشد بینش افراد در گروهها و جوامع گوناگون بوده است. امروزه بدست آوردن حمایت و همکاری دیگران از طریق اقناع، بخشی از وظایف روزانه سازمانها، موسسات دولتی، شرکتهای تجاری، اتحادیههای کارگری، موسسات رفاهی و دانشگاههایی است که در جامعه فعالیت میکنند. (Cutlip & Center, 1971, p.2)
با گذشت نیم قرن از پایهگذاری علمی روابط عمومی در ایران، این رشته دچار دگرگونیهای اساسی شده است. روابط عمومی با وجود اینکه از ابتدای شکلگیری تا به امروز، فراز و نشیبهای بسیاری را پشت سر گذاشته است اما هدف اساسی آن همان بود که امروزه نیز هست. بدین معنی که منظور از آن ایجاد ارتباط برای ارائه اطلاعات در زمینه نحوه انجام خدمات سازمانی به مخاطبان بوده است که موجب تغییر یا تقویت بینش آنان در ارتباط با سازمان شود. و این همه در حالی است که پیشگامان این رشته در عرصههای جهانی نیز، کارکرد این حرفه را در ایفای فعالیتهای تخصصی ارتباطی میدانند.
این دیدگاه درباره ماهیت روابط عمومی، در طول زمان تحت تاثیر عملکرد، نقش و جایگاه سازمانی روابط عمومی قرار گرفته است و متاسفانه به جز موارد معدود، تلقی اغلب مدیران سازمانها و دستگاهها نسبت به روابط عمومی، به جای مشاوره و اجرای برخی از اعمال مدیریت، بیشتر در زمینه فرمانبری از مدیریت ارشد سازمان، نمود پیدا میکند. استمرار این دیدگاه و وجود سوء تعابیرها، تعارضها و تنشهایی در ارتباط با وظایف و رسالتهای روابط عمومی در درون و بیرون سازمان، به مرور زمان، سبب افزایش محدودیتها و کاهش ثمربخشی روابط عمومیها شده است، که در نهایت امروز به جای دفاتر روابط عمومی پویا، فعال و خلاق با نوعی روابط عمومی کمتحرک و غیرحرفهای مواجهایم. امروزه روابط عمومی در سازمانهای ما هنوز به درستی جایگاه خود را نیافته است و انتظاراتی که از آن میرود، در بسیاری از موارد دور از ذهن و غیرمعقول به نظر میرسد. (قاسمی، 1384، ص16- 15)
بسیاری از روابط عمومیها از اهداف و رسالتهای واقعی خودآگاه نیستند و در بسیاری از موارد به شکل سنتی اداره میشوند و در نتیجه بین روابط عمومی موجود با روابط عمومی آرمانی فاصله زیادی احساس میشود. از طرفی دیگر تاثیر فعالیتهای روابط عمومی بر مخاطبان هر ساختار و سیستم اداری، به عنوان یکی از فعالیتهای علمی، فرهنگی، اجتماعی و ارتباطی و نوپا بودن این زمینه فعالیت در کشور، موجب میشود ما به این فکر بیفتیم که نگاهی دقیق و عمیق به آن داشته باشیم. شناخت مشکلات و تنگناهای روابط عمومی و آسیبشناسی آن در کشور، به دلیل سرعتی که در گسترش یافتن سیستم اطلاعرسانی بوجود آمده و توجهی که اخیراً در کشور به آن شده لازم و ضروری است. برای حل مشکلات لازم است با انتخاب شاخصهای صحیح و متناسب با شرایط جامعه و دور از الگوبرداری از غرب که پیشتاز علمی این فن است، گامهای مناسبی در این راه برداریم و از ابتدا، پایه این دانش را در کشور صحیح بنا کنیم. (شاه منصوری، 1384، ص22)
تحقیق حاضر در زمینه سنجش وضعیت موجود و مطلوب واحدهای سازمانی در روابط عمومی بهزیستی شهر تهران، سعی داشته است به اساسیترین عواملی که موجب کاهش فاصله میان روابط عمومی فعلی و روابط عمومی مطلوب میشود، بپردازد. شناخت این عوامل زوایای بیشتری از کار روابط عمومی را آشکار میکند. امید است نتایج این تحقیق به عنوان گامی کوچک، مورد توجه جامعه روابط عمومی ایران قرار گیرد و بتواند ابهامات و نقایص موجود بر سر راه روابط عمومی را تا حدی برطرف کند.
در فصل اول شمایی کلی از تحقیق ارائه میشود. بدین صورت که ابتدا سئوالات اصلی مطرح در تحقیق درقالب بیان مسئله مطرح شده سپس اهمیت و ضرورت بحث، در خصوص موضوع تحقیق مورد بررسی قرار گرفته و در ادامه اهداف محقق از انجام این تحقیق بر شمرده خواهند شدو فرضیات تحقیق و مدل تحلیلی به طور کامل آورده شده و در پایان نیز پس از ارائه تعاریف خاص مربوط بههر یک از شاخصها، به طور جداگانه عرضه خواهد شد.
در فصل دوم ادبیات تحقیق و مباحث مربوط به روابط عمومی، تاریخچه و توضیخاتی کلی در مورد ابعاد ساختار، زمینه و محتوا و شاخصهای آنهاداده شد و در بخش بعدی پیشنهای از تحقیقات داخلی و خارجی که مرتبط با موضوع طرح میباشند مورد بررسی قرار میگیرند.
در فصل سوم به بیان روش تحقیق، جامعه آماری، نمونه، روش نمونهگیری و ابزار جمع آوری دادهها و روایی و پایایی آن میپردازیم.
در فصل چهارم و پس از تأیید روایی و پایایی ابزار اندازهگیری، محقق وارد مرحله مشاهده میشود. در این مرحله کار اصلی محقق جمع آوری دادهها از دنیای واقعی میباشد. پس از جمع آوری دادهها بایستی این دادهها به اطلاعات قابل فهم تبدیل شده و مورد تجزیهوتحلیل قرار گیرند؛ و این کاری است که در این فصل به تفصیل به آن پرداخته میشود. ابتدا با بهره گرفتن از جداول و نمودارها به تجزیهوتحلیل توصیفی دادهها پرداخته و سپس با بهره گرفتن از آمار استنباطی، فرضیات تحقیق مورد آزمون قرار میگیرند.
در انتها و با توجه به اینکه در فصل قبل دادههای بدست آمده از طریق پرسشنامه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و به اطلاعاتی قابلاستفاده تبدیل شدند، با استفاده از آن اطلاعات، نتایج حاصل از این پژوهش، در قالب نتایج توصیفی و استنباطی ارائه میگردد و در انتها ، پیشنهادهایی به محققان آینده داده میشود.
توجه بهروابط انسانی و علاقهمندی به حقوق انسان، از سالها قبل و از زمان آغاز جنبش روابط انسانی، راهی برای گشودن درِ استعدادهای نهفته انسان برای بروز خلاقیت و نوآوری محسوب میشده و صاحبان این دیدگاه، روابط عمومی را به عنوان واحدی ضروری و لازم در سازمان برای شکوفایی و پیشرفت و بقای آن، همیشه مورد توجه قرار دادهاند. (سفیدی، 1380، ص10)
علیرغم گذشت نزدیک به یک قرن از پیدایش روابط عمومی، این رشته هنوز با تغییرات مفهومی عمیق و گستردهای روبروست، به گونهای که پیوسته از آن تعاریف و تعابیر گوناگونی ارائه شده است. تعریف روابط عمومی در هر کشوری بایستی مبتنی بر اوضاع اجتماعی وفرهنگی آن کشور و با اخذ نکات مثبت روابط عمومی در سایر کشورها باشد. همچنین باید توجه داشت که روابط عمومی مطلوب در زمانهای مختلف میتواند شاخصهای مختلفی داشته باشد. (سفیدی، 1380، ص53)
در انجام این تحقیق از یکطرف با اصول و مبانی علمی روابط عمومی در جهان مواجه هستیم که در طول سالیان دراز و متمادی دستخوش تحولات زیادی شده است و از طرف دیگر با مبانی اخلاقی و ارزشی کشورمان سروکار داریم، لذا تلاش میگردد تا با توجه به این دو پیشینه نظری موجود در ابعاد علمی و ارزشی و بکارگیری مطالعات میدانی در سطح بهزیستی شهر تهران به مولفههایی مبتنی بر زمینههای فوقالذکر دست پیدا کنیم و وجود یا عدم وجود شکاف مابین دو وضعیت موجود و مطلوب را سنجیده، و راهحلهایی برای رسیدن به مطلوبیت در حوزه روابط عمومی در سازمان بهزیستی ارائه نماییم.
با توجه به این شرایط باید در پی تعریف روابط عمومی مطلوب در واحدهای سازمان مورد نظر این تحقیق که سازمان بهزیستی میباشد، بود، که مساله این پژوهش نیز همین است، یعنی اندازهگیری شکاف موجود و مطلوب برای رسیدن به حالت ایدهآل در روابط عمومی، با توجه به دستیابی به شاخصهای سنجش مطلوبیت روابط عمومی، البته نه در سطح کشور بلکه در سطح سازمان بهزیستی شهر تهران.
برای تحقق اهداف عالیه نیاز به وجود روابط عمومی توانمند، موثر به شدت احساس میشود، روابط عمومیای که برگرفته از شرایط محیطی و بومی کشورمان بوده و براساس ارزشهای اخلاقی و هنجارهای جامعه ما شکل گرفته باشد. این دغدغه و مسئله دلیل شکلگیری و انجام این تحقیق بوده است.
در نهایت امیدواریم که این تحقیق، مقدمهای برای انجام موارد مشابهی از این دست باشد تا با شناسایی مولفههای مطلوب و اثربخش روابط عمومی در هر استان و منطقه (با توجه به نظامهای ارزشی و فرهنگی همان منطقه) شاهد شکلگیری روابط عمومی اثربخش و بومی در کل کشور باشیم.
در روزگاری که وسایل ارتباط جمعی مانند مطبوعات، رادیو و تلویزیون بسیاری از شیوههای زندگی را دگرگون و دنیای گسترده ما را به دهکده جهانی تبدیل کرده، دیگر افکار و اعمال انسانها از دید و نظر کسی پنهان نیست. تبادل افکار، اطلاعات، دانشها و هنرها و تبلیغات با حجم و سرعت گیج کنندهای در جریان است. از طرفی ماشینی شدن زندگی، افزایش جمعیت، تقسیم کار و مشاغل، تخصصی شدن فعالیتها، تنوع امکانات، برتریجوییها، ترویج شیوههای رقابتی و مسابقهای، رفاه طلبیها، خستگیها، کم حوصلگیها، بیاعتمادیها باعث شده است تا جمعیتهای انسانی در حالی که از لحاظ فیزیکی و زیستی به یکدیگر نزدیکتر شدهاند اما از نظر عاطفی، اخلاقی و ذهنی دور از هم، منزوی، خودخواه، ناهمگون و پراکنده باشند. در چنین دنیای پرغوغا و مغشوش برقراری ارتباط، ایجاد حسن تفاهم و فراهم کردن زمینه گفت و شنود بسیار دشوار است و این در حالی است که پیچیدگی امور و مسایل بغرنج فعالیتهای اجتماعی، بازرگانی، صنعتی و غیره، ارتباطات ذهنی و عاطفی را الزامآور کرده است و اینجاست که اهمیت و نقش روابط عمومی نمایان میگردد. روابط عمومیها پلهای ارتباطی بین سازمانها، جمعیتها و طرفهای ذیربط هستند؛ پلهایی که اگر مستحکم نباشند، اگر عریض و هموار نباشند از کارایی و بهرهدهی لازم برخوردار نخواهند بود. هر قدر علم وتکنیک و صنعت ترقی میکند و دنیا به سوی توسعه اقتصادی گام برمیدارد، توقعات و انتظارات مردم در کسب راحتتر، ﺁسانتر و سریعتر ﺁگاهیها بیشتر میشود. روابط عمومی با مجموعهای از ابزار و مصالح بیجان و سخت و ساده موجود در طبیعت سروکار ندارد، حوزه و حیطه عمل او احساسات، عواطف و در یک کلام افکار عمومی است و این خود اوج اهمیت و مرتبت عالی و حساس ﺁن را نشان میدهد. (متولی، 1372، ص20)
ما در شبانه روز اطلاعات زیادی دریافت میکنیم که از سوی سیستمهای مختلف ساختار اداری کشور و توسط رسانههای مختلف به ما ارائه میشود. با وجود حجم فراوان اطلاعرسانی که از طریق این رسانهها انجام میگیرد و انواع اطلاعاتی که دریافت می شوند ﺁیا تاکنون اندیشیدهایم که چه میزان در امر اطلاعرسانی موفق بودهایم؟ ﺁیا میدانیم وضعیت عناصر درگیر با روابط عمومی در کشور ما چگونه است؟ ﺁیا برای حل مشکلات روابط عمومی درکشور گامی برداشته شده است؟ (شاه منصوری، 1384، ص22)
روابط عمومی به عنوان یک علم دارای اصول منطقی، نظریه، الگو و معرفت شناسی بوده و از قدرت پیشبینی نتایج و قابلیت تکرار پذیری و ظرفیت بسیار بالا برای سازماندهی روابط اجتماعی و بهبود عملکرد سازمانهای اجتماعی برخوردار است. این توانمندی زمانی قابلیت بروز بیشتری مییابد که نظامهای حاکم بر جامعه از یک سیستم باز تبعیت کنند و در این صورت است که توان و قدرت عمل روابط عمومی به حداکثر میرسد. «روابط عمومی مطلوب» نوعی روابط عمومی علمی، تخصصی و مخاطب گراست که تنظیم و تعالی روابط عمومی سازمانها با گروههای اجتماعی مرتبط را در بهترین کیفیت مطرح میکند. (سفیدی، 1380، ص9)
بیتردید ارائه مولفههایی مناسب برای پالایش روابط عمومی در کشور، مستلزم بررسی و کنکاش در روابط عمومی و بهرهمندی از جدیدترین نظریههای ﺁن در جهان است که اگر با تجارب حرفهای عوامل درگیر در روابط عمومی و استفاده از مضامین مربوط به این امر در متون دینی و فرهنگ ایرانی همراه شود میتواند مولفههای ایدهﺁلی برای مشخص نمودن وضعیت روابط عمومی در کشور را بدست دهد.
سخن در باب اهمیت روابط عمومی را با کلامی از «پیتر دراکر[1]» اندیشمند معاصر مدیریت به پایان میبریم آنجا که میگوید: «تمام مدیران اثربخش، متخصص در امر روابط عمومی بوده و به نحو خستگی ناپذیری
ی:
10-دکتر سید محمد مهدوی نیا؛بازاریابی
1-A. Kiumarsi. R. Abomahboub. S. M. Rashedi, M. Parvinzadeha Millefolium, a New Source of Natural Dye for Wool Dyeing
2- Belman,R. E. & L. A. Zadeh (1970), “Decision-Making in a Fuzzy
Environment”, Management Science, 17, (4), B141-B164.
3- Bozdag, C. E., Kahraman, C., & Ruan, D. (2003), “Fuzzy Group Decision
Making for Selection Amang Computer, Integrated Manufacturing Systems”,
Computer in Industry 51, 13-29.
4- Chan, L. K., Kao, H. P., Ng, A. & Wu, M., L. (1999), “Rating the Importance of
Customer Needs in Quality Function Deployment by Fuzzy and Entropy
Methods”, International Journal of Production Research, 37 (11), 2499-2518.
5- Chang, D. Y. (1992), “Extent Analysis and Synthetic Decision”, Optimization
Techniques and Application1, 352.
6- Chang, D. Y. (1996), “Application of the Extent Analysis Method on Fuzzy
AHP”, European Journal of operational Research, 95, 649-655.9-
7- Fadzlan, Sufian (2009), “Determinants of Bank Efficiency During Unstable
Macroeconomic Environment: Empirical Evidence from Malaysia”, Research in International Business and Finance, 23, 54–77.
8- Frei, F. X., & Harker, P. T. (1999), “Measuring Aggregate Process Performance
Using AHP”, European Journal of Operational Research, 116, 436-442.
9- Kahraman, C., Cebeci, U. & Ruan, Da. (2004), “Multi- Attribute Comparison of
Catering Service Companies using Fuzzy AHP: The Case Study of Turkey”, Int.
10- Kahraman, C. (2008), “Fuzzy Multi-Criteria Decision Making”, Springer Scienceand Business Media 15,65.
11.DOCTOR M . MAHDAVI NIA
این مطلب را هم اگر خواستید بخوانید :
Abstract
The current research with purpose of recognizing and categorizing strategies affecting on carpet industry compatibility development, was accomplish in society include 67 people of chairmen and managers in Iran Carpet Center and Qom province business room. After a review on strengths, weaknesses, opportunities and treatments, 3 critical success factors and 15 marketing-based strategies distinguished and then ranked by many technique .
Finally “making exporters more familiar with new marketing techniques like international business, internet marketing and e-commerce to maintain market share”, “ increasing marketing activities, advertising and market research for competing with internet rivals” and “supporting suitable position for applying information technology in direct of marketing and advertising” were selected as the most important strategies and “ increase in applying information technology in direct of marketing and advertising” was chosen as the top critical success factor as the top.
Keywords: Strategy, Carpet Industry, Multi Criteria Decision Making
فصل اول
کلیات تحقیق
با مطالعه این مقاله خواهیم دید که در ایران فرش دستباف در حوزه تولید و توزیع مبتنی بر نظام رانشی است تا کششی. بدین معنا که در تولید فرش دستباف نظر و سلیقه مشتریان در انتخاب نوع مواد اولیه مصرفی، نوع ریسندگی مواد اولیه، نحوه رنگرزی، نوع طرح و نقشه، شکل و اندازه فرش، رج شمار و نوع کاربری و در امر توزیع مواردی چون اندازه سفارشات، ارائه خدمات پس از فروش، تحویل سفارشی به مشتری و رعایت و مراقبت جهت ممانعت از پارگی، رطوبت و پوسیدگی فرش، چندان مورد توجه قرار نمیگیرد. البته به زعم فعالان این صنعت با جدی گرفتن نظر و سلیقه مشتریان چه در امر تولید و چه در امر توزیع امکان تغییر عرضه فرش دستباف به شکل کنونی وجود دارد.
این مطالعه نشان خواهد داد که تولید در ایران رابطهای متناسب باسلیقهها و درخواستهای مشتریان ندارد و از این بابت یکی از عاملهای مهم تأثیرگذار در روند کاهش بازار جهانی فرش ایران محسوب میشود. به نظر میرسد عدم تمایل برای به کار گرفتن ابزار نوین فناوری اطلاعات در میان تجار فرش ایرانی خارج از کشور، باعث نداشتن اطلاعات مناسب در خصوص سلیقه مشتریان و نیز ناتوان بودن در انتقال این اطلاعات به حوزه تولید در داخل کشور نیز شده است.
قدمت قالی ایرانی و هنر و زیبایی این دستباف به قدری است که خیلی از موزههای معروف دنیا نمونههایی از قالی ایرانی را در خود نگهداری میکنند.
اگر چه در ظرافت و زیبایی فرشهای دستباف ایران شکی نیست، اما آمار صادرات چیز دیگری میگوید و آن هم واگذاری سهم قابلتوجهی از بازار فرش دستباف به رقباست.
باید توجه داشت که جهانی شدن به عنوان بخشی از اقتصاد نوین، موضوع بحث کارشناسان اقتصادی در کشورها است. در ایران به منظور گسترش صادرات غیر نفتی و حضور در بازارهای جهانی و رشد و دوام در این بازار ، نیازمند در نظر گرفتن اصول سلیقهیابی و ایجاد بازارهای مصرف مناسب و مطمئن است. در این راستا فرش دستباف به عنوان یکی از مهمترین صادرات ایران در عرصه تجارت جهانی، به دنبال به دست آوردن جایگاه متناسب و در خور توجه وشان و منزلت خود است.
لذا بررسی آسیبشناسی حوزه صادرات فرش ، لازمه دستیابی به جبران خسارات ناشی از مشکلات است. در این مقاله ضمن بررسی مفاهیم، رویکردها و الگوهای آسیبشناسی ، صنعت فرش کشور را به لحاظ اهمیت اقتصادی مختلف جامعه مورد تحلیل قرار داده و برای توسعه صادرات و در نتیجه توسعه اقتصادی صنعت فرش کشور ، مرکز ملی فرش دستباف ایران را مورد آسیبشناسی قرار دادهایم. باید در ابتدا دانست آسیبشناسی حرکتی است انقلابی در جهت رسیدن به مطلوب، و همیشه جنبه درمانی ندارد بلکه حرکت در جهت توسعه نیز از ویژگیهایی است که توسط آن محقق میشود. مدیران مبتکر ، خلاق و مسئولیتپذیر همیشه از ارزیابی استقبال میکنند چرا که آن نه تنها خطری برای خود احساس نمیکنند بلکه از آن به عنوان راستی آزمایی عملکرد خود و حتی اصلاح برخی ازروشها و شیوهها در جهت رسیدن به اهداف یاد میکنند.
در ایران سالهاست ارزش صادرات فرش دستباف ایرانی از اوج خود فاصله گرفته و از رقم یک میلیارد و 600 میلیون دلار صادرات در سال 73 که 44 درصد صادرات غیر نفتی در آن زمان را تشکیل میداد ، روند نزولی در پیشگرفته و حولوحوش رقمهای نیم میلیارد دلار صادرات میچرخد، به طوری که رقم صادرات فرش دستباف در سال 89 به حدود 556 میلیون دلار رسید و سال 90 نیز حدود600میلیون دلار بود .
امسال نیز با آن که ، صادرات یک میلیارد دلاری را برای فرش دستباف تا پایان سال هدفگذاری شد اما آمار ده ماهه گمرک از صادرات فرش دستباف نشان میدهد طی این مدت تنها 361 میلیون دلار فرش دستباف به خارج از کشور صادر شده است که نسبت به میزان صادرات این محصول در مدت یادشده در سال گذشته کاهشی 17 درصدی را نشان میدهد، در نتیجه با توجه به زمان باقیمانده تا پایان سال به طور قطع میتوان گفت رقم هدفگذاری شده برای صادرات یک میلیارد دلاری بسیار آرمانی و دور از واقعیت بوده است.
صادرات یک میلیارد دلاری در حالی در نیمه اول امسال وعده داده شد که به عقیده تولیدکنندگان ، دستیابی به این رقم با توجه به کاهش میزان تولید فرش و افزایش هزینه تمامشده در پی افزایش هزینه مواد اولیه، دستمزد و… بعید به نظر میرسد آنچه مسلم است در سالهای گذشته نبود برنامهریزی مناسب و حمایتهای لازم باعث شده رقبایی چون چین، هند و پاکستان بتوانند با تولید فرشهایی ارزانقیمتتر و طرحهایی متناسب باسلیقه بازار ، سهم فرش ایران از بازارهای جهانی را کاهش دهند. تحریمها نیز موجب شد برخی صادرکنندگان بازار صادراتی خود را از دست بدهند. گزارشهای منتشرشده نشان میدهد در سالهای گذشته همواره بیش از 95 درصد فرش دستباف ایران به 33 کشور صادر میشده است که در این بین آمریکا، آلمان، امارات، ایتالیا، لبنان و ژاپن به عنوان شش کشور اصلی مقصد صادرات فرش دستباف ایران محسوب میشدند اگر چه هم اکنون مسئولان بازرگانی، کشورهای هدف جدیدی را از جمله کشورهای آفریقایی، چین، اندونزی و… به عنوان بازارهای جدید صادرات فرش در برنامه خود تعریف کردهاند و گفته میشود قالی ایران به حدود 80 کشور صادر میشود، اما به گفته همین مسئولان، بیشترین مشکل صادرات در کشورهای دیگر ناآشنایی مردم آن کشورها با فرش دستباف ایران است که برای رفع این مشکل نیاز به تبلیغات قالی ایران در کشورهای خارجی و حضور مستمر برای جلوگیری از فروش فرش رقبا به نام فرش دستباف ایران است.
به گفته فعالان صنعت فرش دستباف کشور، در حوزه تجارت، دنیا پیشرفتهای زیادی کرده است، اما در ایران کماکان روشهای سنتی فروش و بازاریابی اعمال میشود به گفته آنها بهتر است به جای ایجاد مرکز سفارش پذیری متمرکز فرش دستباف، به سراغ ساماندهی زنجیره تولید و سفارش رفته و سر دو زنجیر را که یک سر آن خارج از کشور و در بازار مصرف وجود دارد و سر دیگر آن داخل کشور یعنی تولید در
منابع و مأخذ: 157
پیوستها: 165
فهرست جدولها
جدول 2-1: مزایا برونسپاری.. 41
جدول 2-2: معایب برونسپاری.. 42
جدول 2-3: چرخه حیات برونسپاری گاتنر. 49
جدول 2-4: انواع برونسپاری بر اساس طبقهبندی حوزهای.. 50
جدول 2-5: انواع برونسپاری بر اساس معیارهای طبقهبندی.. 51
جدول 2-6: انواع آسیبهای سازمانی.. 60
جدول 3-1: مراحل پژوهش… 96
جدول 3-2: خصوصیات و ویژگیهای اعضای پانل.. 106
جدول 3-3: آزمون آلفای کرونباخ برای پایایی عوامل و ابعاد پرسشنامه. 108
جدول 3-4: آزمون آلفای کرونباخ برای پایایی کل پرسشنامه. 109
جدول 4-1: فهرست متغیرها، ابعاد مؤلفهها و شاخصهای اولیه. 113
جدول 4-2: نتایج بهدستآمده از تحلیل پرسشنامه دور اول. 115
جدول 4-3: نتایج بهدستآمده از تحلیل پرسشنامه دور دوم. 119
جدول 4-4: نتایج بهدستآمده از تحلیل پرسشنامه دور سوم. 123
جدول 4-5: ضریب اهمیت عوامل.. 127
جدول 5-1: اهم نقاط قوت، ضعف، تهدید و فرصت… 149
جدول 5-2: ماتریس عوامل درونی و بیرونی.. 150
فهرست شکلها
شکل 2- 1: ارکان اصلی آسیبشناسی سازمانی.. 63
شکل 2-2: الگوی جامع مدیریت استراتژیک… 70
شکل 3-1: فرایند انجام یک پژوهش دلفی.. 102
شکل 4-1: محاسبه امتیازات عوامل چهارگانه مدل SWOT.. 131
شکل 5-1: ماتریس ارزیابی موقعیت و اقدام راهبردی.. 147
این مطلب را هم اگر خواستید بخوانید :
پژوهش حاضر به دنبال بررسی آسیبشناسی عوامل درونی و بیرونی نظام برونسپاری خدمات شهری با بهره گرفتن از مدل SWOT میباشد. این پژوهش ازلحاظ هدف کاربردی و ازنظر روش تحقیق توصیفی – پیمایشی است. جامعه آماری این پژوهش، مدیران و کارشناسان ارشدخبره شهرداری قم است که تعداد آنها در زمان انجام تحقیق 30 نفر میباشد. برای جمع آوری دادههای مربوط به مبانی نظری و استخراج عوامل و شاخصهای اولیه از شیوه مصاحبه، منابع کتابخانهای و اینترنتی و جهت گردآوری اطلاعات و دادههای موردنیاز بهمنظور بررسی نظر خبرگان از پرسشنامه استفادهشده است. بهمنظور تائید روایی، از روایی محتوایی (صوری) استفاده شده (استفاده از نظر خبرگان پیرامون موضوع و بهمنظور تائید پایایی (اعتبار) از آزمون آلفای کرونباخ استفادهشده که میزان آن برای عوامل درونی (متغیر نقاط قوت 854/0، متغیر نقاط ضعف 900/0) و عوامل بیرونی (فرصتها 922/0، تهدیدها 840/0) و برای کل پرسشنامه 892/0 است. بهمنظور بررسی شاخصها از آزمون میانگین پاسخها و همچنین فریدمن جهت رتبهبندی شاخصها استفادهشده است. یافتههای پژوهش نشان میدهند در ارزیابی عوامل بیرونی نمره تهدیدها (386) از نمره فرصتها (195) بیشتر است و در ارزیابی عوامل درونی نمره قوتها (327) از نمره ضعفها (182) بیشتر است؛ بنابراین نتایج حاکی از آن است که در ارزیابی عوامل بیرونی، نقاط تهدید بر فرصتها و در ارزیابی عوامل درونی، نقاط قوت بر ضعفها غلبه دارد و همچنین نتایج مصاحبهها با نتایج پرسشنامه هم سو است؛ بنابراین، میتوان گفت در تدوین راهبردها، مطلوب آن است که نظام برونسپاری خدمات شهری با بهرهگیری از قوتهای درونی و افزایش فرصتها، از عوامل درونی و بیرونی محیط، استفاده لازم را ببرد. همچنین لازم است نظام برونسپاری خدمات شهری در صورت امکان راهبردهایی برای کاهش اثرات منفی تهدیدها تهیه و تدوین کند.
کلیدواژه: آسیبشناسی، عوامل درونی (نقاط قوت و ضعف)، عوامل بیرونی (فرصتها و تهدیدها)، برونسپاری، خدمات شهری، شهرداری قم
مقام معظم رهبری فرمودند: در امر تحقیق و نوآوری بههیچوجه انحصارطلبی نکنید… از بیرون مجموعه هر چه میَتوانید استفاده کنید… حقیقتاً از این ظرفیت موجود در کشور استفاده کنید.
امروزه مسائلی چون افزایش فشارهای رقابتی، دشواریهای کسبوکار، محدودیت منابع، پیچیدگیهای فنّاورانه، تخصصی شدن کارها، شتاب تحولات محیطی، عدم اطمینان به آینده افزایش هزینهها، بزرگ شدن بیشازاندازه برخی از سازمانها (بهویژه در بخش عمومی) و نیز محدودیتهای قانونی سبب شده است تا سازمانها در الگوهای مدیریتی خود تجدیدنظر کرده و برای دستیابی به مزیتهای رقابتی در دنیای کنونی کسبوکار، به استراتژیهای جدید رویآورند. یکی از این استراتژیها، تمرکز بر شایستگیهای اصلی و واگذاری انجام بسیاری از فعالیتها به منابع خارج از سازمان (برونسپاری) است.
برونسپاری راهی نوین برای حل مشکلات سازمانها است و موجب کوچک شدن همراه با کاهش هزینهها، افزایش بهرهوری و کیفیت خدمات، ایجاد اشتغال مؤثر در بخش خصوصی،انتقال فناوری، جذب سرمایهگذار، ایجاد درآمد میگردد. برونسپاری ابزاری قدرتمندی است که در صورت استفاده درست، میتواند کامیابی سازمان را به همراه داشته باشد؛ اما چنانچه در استفاده از این ابزار قدرتمند دقت و تأمل کافی صورت نگیرد، نهتنها هیچیک از منافع مورد انتظار حاصل نمیشود، بلکه آسیبها و خسارات جبرانناپذیری بر منافع (بلندمدت) سازمان وارد میشود.
با عنایت به اینکه هر پژوهشی در چارچوبی علمی انجام می پذیرد. عوامل و عناصر اصلی تشکیلدهنده طرح پژوهشی حاضر در برگیرنده؛ بیان مسئله و تبین ضرورت انجام پژوهش شروعشده و به روششناسی تحقیق و تدوین فرضیهها و چگونگی طراحی و تدوین ابزار گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها و درنهایت واژههای کلیدی تحقیق ختم میشود.
امروزه مدیران دریافتهاند که باید از تصدیگریهای بیحاصل که فعالیتهای واقعی آنها نیستند، دست کشیده، از نقش کنترلی خود کاسته و به نقشهای مذاکره گر، پشتیبان، تحلیلگر، راهحل دهنده و کمک دهنده بیفزایند. در این شرایط است که برونسپاری فعالیتهای سازمان بهعنوان ضرورتی اجرایی و یک راهبرد اجتنابناپذیر برای سازمانها مطرح میشود.
مدیران خواهان شرکتها و سازمانهایی میباشند که لاغر، چابک، انعطافپذیر، پاسخگو، رقابت گر، مبتکر، کارآمد، مشتری دوست و سودآور باشند. سازمانهای کوچک انعطافپذیرتر و اقدامات جایگزین روشهای سرمایهگذاری شده و مدیریت آنها ارگانیک و پویا است و نوآوری، خلاقیت، و ابتکار عمل در آنها تشویق میشود. تجدید سازمان با رعایت این نکته در شرکتهای متوسط و کوچک نیز آغازشده است اکنون در دنیای کسبوکار اولاً کار را به محیطهایی که انسانها هستند میبرند و ثانیاً کارهایی را که پیشرفت در آنها محدود بوده و فرصت رسیدن شاغل به سیستمهای تخصصی و مدیریت ارشد را فراهم نمیکند، از شرکتها و سازمانها جدا ساخته و از طریق بخشهای بیرون تأمین می کند برای احیای هر نهادی و بازگرداندن آن به وظایف واقعی کارهای زیر لازم است: رها کردن کلیه کارهایی که قابلیت انجام ندارند و یا هرگز کارساز و گرهگشا نبودهاند و نیز دست کشیدن از اموری که دوران ثمربخشی آنها بسر آمده و دیگر نمیتوانند فایدهای در برداشته باشند، تأکید کردن روی امور کارساز و متمرکز ساختن فعالیتها روی اموری که موجبات بهبود و تقویت توانایی سازمان برای انجام وظایف آن را فراهم میسازند و تجزیهوتحلیل علل موفقیتها ناتمام و شکستها و ناکامیها را میسر میسازد.
در مدیریت نوین و اقتصاد پویا به دنبال اقدام برای جبران ضعفها هستند. ازجمله این اقدامات، کارا کردن شرکتها، سازمانها و مؤسسات و حرکت بهسوی واگذاری فعالیتها به بخش خصوصی بهمنظور افزایش بهرهوری میباشد. مطالعات نشان داده که امروزه سازمانها برونسپاری را بهعنوان یک ضرورت اجرایی در نظر میگیرند و بسیاری از خدمات را جهت واگذاری برنامهریزی مینمایند. با توجه به برنامه توسعه سوم و بخصوص برنامه چهارم و عزم دولت برای کاهش تصدیگری این ضرورت بر دوش سازمانها و شرکتهای دولتی و شبهدولتی است که به مسئله برونسپاری در چارچوب ضوابط اقدام کنند. برونسپاری بهعنوان یک راهبرد و یا در سطحی پائین تر یک سیاست اجتنابناپذیر جهت ارتقاء کارایی فعالیتها امری ضروری میباشد.
برونسپاری بهعنوان یکی از ابزارهای توسعه سازمانها و ارتقای بهرهوری در قالب کوچکسازی در سالهای اخیر موردتوجه مدیران و مسئولان سازمانها قرارگرفته و به صورتهای مختلف به اجرا درآمده است. در