1-6 سؤالات تحقیق:
سؤال اصلی 1- چه رابطه ای بین هوش سازمانی و چابکی سازمانی وجود دارد؟
سؤال اصلی 2 – نقش هوش سازمانی در شکل گیری تعهد هدف محور چیست؟
سؤال اصلی 3- نقش چابکی سازمانی در شکل گیری تعهد هدف محور چیست؟
سؤال اصلی 4- آیا هوش سازمانی میتواند تعهد هدف محور را پیش بینی کند؟
سؤال اصلی 5- آیا چابکی سازمانی میتواند تعهد هدف محور را پیش بینی کند؟
فرضیه اصلی 1 : بین هوش سازمانی و چابکی سازمانی رابطه معنی داری وجود دارد.
فرضیه اصلی 2: بین هوش سازمانی و شکل گیری تعهد هدف محور رابطه معنی داری وجود دارد.
فرضیه 2-1- بین چشم انداز مشترک و شکل گیری تعهد هدف محور رابطه معنی داری وجود دارد.
فرضیه 2-2 – بین سرنوشت مشترک و شکل گیری تعهد هدف محور رابطه معنی داری وجود دارد.
فرضیه 2-3- بین میل به تغییر و شکل گیری تعهد هدف محور رابطه معنی داری وجود دارد.
فرضیه 2-4- بین روحیه کارکنان و شکل گیری تعهد هدف محور رابطه معنی داری وجود دارد.
فرضیه 2-5- بین اتحاد (توافق) و شکل گیری تعهد هدف محور رابطه معنی داری وجود دارد.
این مطلب را هم اگر خواستید بخوانید :
3-8- آزمونهای آماری مورد استفاده 113
فصل چهارم : یافته های تحقیق. 115
4-1- مقدمه. 116
4-2- بخش اول: یافتههای توصیفی.. 116
4-2-1- سنجش و بررسی گویه های مربوط به ابزار تأمین مالی مضاربه. 116
4-2-2- سنجش و بررسی گویه های مربوط به ابزار تأمین مالی مرابحه. 118
4-2-3- سنجش و بررسی گویه های مربوط به ابزار تأمین مالی Finance Project 119
4-2-4- سنجش و بررسی گویه های مربوط به ابزار تأمین مالی BOT. 121
4-2-5- سنجش و بررسی گویه های مربوط به ابزار تأمین مالی اعتبار خریدار. 124
4-2-6- سنجش و بررسی گویه های مربوط به ابزار تأمین مالی اعتبار فروشنده 125
4-3- بخش دوم: یافتههای تحلیلی/استنباطی.. 127
4-3-1- یافته های حاصل از آزمون کای اسکور تک متغیره 127
4-3-1-1- فرضیه اول ((تأمین مالی از طریق مضاربه موجب توسعه صادرات میشود)) 127
4-3-1-2- فرضیه دوم ((تأمین مالی از طریق مرابحه موجب توسعه صادرات میشود)) 129
4-3-1-3- فرضیه سوم ((تأمین مالی از طریق Project Finance موجب توسعه صادرات میشود)) 131
4-3-1-4- فرضیه چهارم ((تأمین مالی از طریق BOT موجب توسعه صادرات میشود)) 133
4-3-1-5- فرضیه پنجم ((تأمین مالی از طریق اعتبار خریدار موجب توسعه صادرات میشود)) 135
4-3-1-6- فرضیه ششم ((تأمین مالی از طریق اعتبار فروشنده موجب توسعه صادرات میشود)) 136
4-3-2- یافته های حاصل از آزمون فریدمن.. 138
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری.. 140
5-1- مقدمه : 141
5-2- نتیجه گیری از فرضیه اول ((تأمین مالی از طریق مضاربه موجب توسعه صادرات میشود)) 141
5-3- نتیجه گیری از فرضیه دوم ((تأمین مالی از طریق مرابحه موجب توسعه صادرات میشود)) 142
5-4- نتیجه گیری از فرضیه سوم ((تأمین مالی از طریق Project Finance موجب توسعه صادرات میشود)) 142
5-5- نتیجه گیری از فرضیه چهارم ((تأمین مالی از طریق BOT موجب توسعه صادرات میشود)) 142
5-6- نتیجه گیری از فرضیه پنجم ((تأمین مالی از طریق اعتبار خریدار موجب توسعه صادرات میشود)) 143
5-7- نتیجه گیری از فرضیه ششم ((تأمین مالی از طریق اعتبار فروشنده موجب توسعه صادرات میشود)) 143
5-8- اولویت بندی مولفه های اصلی پژوهش… 143
5-9- موانع و محدودیتهای تحقیق. 145
فهرست منابع و مأخذ مطالعاتی.. 146
پیوست 149
این مطلب را هم اگر خواستید بخوانید :
در این پژوهش ابزارهای تامین مالی بین المللی و ابزارهای تامین مالی اسلامی مورد بحث قرار میگیرند. بعد از اجرای موفق بانکداری بدون ربا در خیلی از کشورهای اسلامی متفکران مسلمان به فکر طراحی ابزارهای تامین مالی اسلامی نیز افتادند و برای این منظور مطالعات گسترده ای روی عقود اسلامی و قابلیت آنها برای ابزارسازی صورت گرفت تا بتوان با بهره گرفتن از آنها ابزارهای مالی مناسب جهت جایگزینی ابزارهایی چون اوراق قرضه که مبتنی بر قرض با بهره و ربا است طراحی کرد. این ابزارها که برخی بیش از ده سال تجربه عملی دارند و برخی در حد فکر و ایده هستند عبارتند از: مرابحه، مضاربه، اجاره به شرط تملیک، مشارکت تناقصی. از سوی دیگر ابزارهای تامین مالی بین المللی که در بانکهای بین المللی و یا بانکهای اسلامی نیز کاربرد دارند مورد تحلیل قرار میگیرند. برخی از این ابزارها عبارتند از: Project Finance ، BOT، اعتبار خریدار، اعتبار فروشنده، Factoring ، Forfeiting .
امروزه ابزارهای تامین مالی نقش بسیار فزاینده ای را در راستای کمک به واحدهای و بنگاه های اقتصادی ایفا میکنند. در صورت مهیا شدن بستر مناسب برای بنگاه های اقتصادی زمینه توسعه صادرات فراهم میگردد یکی از ابزارهایی که کمک شایانی به بنگاه های اقتصادی و تولیدی می نماید تامین مالی شرکتها و فراهم نمودن نقدینگی لازم برای شرکتها و بنگاه های تولیدی میباشد. لیکن فراهم نمودن ابزارهای تامین مالی جهت صادرات یکی از مواردی است که میتواند کمک شایانی به توسعه صادرات کشور بنماید.
لذا در فصل یک این رساله ضمن پرداختن به اهمیت این موضوع در امر صادرات، در فصل دوم به شناخت برخی از ابزارهای رایج تامین مالی صادرات پرداخته خواهد شد. و در فصول بعدی از طریق محاسبات آماری پس از تهیه پرسشنامه و دریافت اطلاعات و پردازش آنها، میزان تاثیر ابزارهای تامین مالی بر صادرات سنجیده می شود.
صادرات در تمامی کشورهای جهان و در عرصه تجارت بین الملل از جایگاه ویژه ای برخوردار است. علت این امر هم در این واقعیت نهفته است که هیچ کشوری نمیتواند مایحتاج خود را راسا” تولید نماید و اگر این کار هم ممکن باشد تولید همه کالاها و خدمات مورد نیاز دارای صرفه اقتصادی نیست. لذا کشورها مجبور هستند مقدار قابل توجهی از کالاها و خدمات خود را از سایر کشورها وارد نمایند. از سوی دیگر انجام واردات خود نیازمند ارز و منابع مالی است و از اینرو کشورها با تولید و صدور کالاهایی که در آنها مزیت اقتصادی دارند منابع ارزی لازم خود را تامین مینمایند. بدین ترتیب عملا” هیچ کشوری بدون صادرات قادر به ادامه حیات نیست. لذا توسعه صادرات بخش جدایی ناپذیر از سیاستهای اقتصادی کشورها میباشد. به همین علت حمایتهای همه جانبه از جمله حمایتهای مالی در دستور کار قریب به اتفاق دولتها اعم از توسعه نیافته و در حال توسعه قرار گرفته است. به هر تقدیر، صادرات جزئی جدایی ناپذیر از فعالیتهای اقتصادی کشورها محسوب شده است به همین دلیل از اوایل قرن بیستم تاکنون کشورهای مختلف و در ابتدا عمدتا” کشورهای توسعه یافته و سپس قریب به اتفاق کشورهای جهان به طور نظام مند به حمایت از بخش صادرات خود اقدام نمودهاند. از سویی دیگر با رشد روز افزون فعالیتهای مالی و گسترش بازارها و موسسات مالی بخش عمده ای از این حمایتها در چارچوب حمایتهای مالی شکل گرفته است و در این بین دولتها به عنوان حامی اصلی صادرات، ساختارهای مالی ویژهای (شیوه های تامین مالی) را برای این منظور اندیشیدهاند.
صادرکنندگان یا باید معاملات خود را به صورت نقدی و محدود انجام دهند یا منابع مالی را از محلی دریافت دارند و صادرات خود را توسعه دهند. در اینجا نقش تامین مالی صادرات تامین اعتبارات صادراتی هر چه بیشتر نمایان میگردد. این نقش برای صادرکنندگان کشورهای درحال توسعه اهمیت ویژهای پیدا میکند زیرا صادرکنندگان در مراحل مختلف خرید مواد، تهیه و تولید و تکمیل کالای صادراتی به منابع مالی احتیاج دارند تا بتوانند به موقع تعهداتشان را عملی کرده و به صادراتشان توسعه بخشند و بتوانند در بازار جهانی علاوه بر رقابتهای معمول از نظر شرایط فروش اعتباری نیز رقابت نمایند. در این گونه کشورها سازمانهای ضمانت صادرات و سازمانهای مالی و بانکی میتوانند نقش موثری داشته باشند.
یکی از مواردی که نقش فزایندهای در توسعه صادرات کشور ایفا مینماید و میبایست توسط نظام بانکی کشور طرح و حمایت گردد تامین مالی صادرات میباشد.
ابزارها و یا روش های کارآمد تامین مالی از جمله مؤلفه های بارز و مهم در جهت رشد فراگیر صادرات یک کشورند. بانکها و موسسات مالی به خاطر خطرات مضاعف اغلب مخالف تامین مالی صادرات هستند و از این کار اکراه دارند. از این رو لازم است دولتها زمینه ها و بستر های لازم و مساعدی را ایجاد کنند تا صادرات کشور تسهیل گردد. مؤلفه اساسی نیل به این هدف یک ساز و کار بنیادی در راستای رویکرد به فرایند مکانیسم تامین مالی صادرات با مشخصه های بارزی همچون تامین مالی سرمایه گذاری صادراتی میان و بلند مدت، تامین مالی سرمایه در گردش، اتخاذ خط مشی ها و راهبردهای کارآمد و هدفمند در جهت حمایت مستمر دولت از صادرات، و رفع موانع قانونی بوروکراتیک بر سر راه تامین مالی صادرات از طریق اصلاح و بازنگری در قوانین و مقررات میباشد.
با نگاهی واقعبینانه به وضعیت کنونی تامین مالی صادرات در ایران در مییابیم که مؤلفه های فوق به درستی مورد بررسی و اجرا قرار نگرفته است. بنابراین هنوز شاهدیم که ابزارها و روش های تامین مالی در ایران با چالشهای اساسی و مبنایی مواجه اند. در حال حاضر بانک توسعه صادرات ایران تنها نهاد مالی تخصصی دولتی است که به تامین مالی صادرات صادرکنندگان کشورمان میپردازد و صندوق ضمانت صادرات ایران به همراه شرکت دولتی بیمه صادرات و سرمایه گذاری از معدود نهادهای دولتی هستند که به تامین مالی صادرات و پوشش ضمانتی و اعتباری برای صادرکنندگان ایرانی میپردازند. این در شرایطی است که هیچ یک از بانکهای تجاری دولتی تاکنون نخواسته یا نتوانسته اند در فراگرد رونق بخشی به صادرات اندک غیر نفتی کشور از منابع مالی خود در راه تامین مالی پروژه ها و طرحهای صادراتی حمایت به عمل آورند . با این حال شاهد هستیم که یکی از دلایل رونق پایدار و فراگیر صادرات در کشورهایی چون مالزی، اندونزی،کره ، تایوان و …. در دهه های 80 و 90 میلادی طراحی راهکارها و و ایجاد نهادها و توسعه مراکز و موسسات مالی و بیمه ای مختص تامین مالی صادرات بود.
تحولات شگفت انگیز کشورهای صنعتی در زمینه دانش فنی و تکنولوژی روابط و مناسبات اقتصادی بین المللی را به کلی دگرگون ساخته و ریشه های این تحولات را باید در تبیین و انتخاب استراتژی صحیح صادرات در جهت ایجاد ساختار اقتصادی متنوع در کالاهای تولیدی و تصمیمات استراتژیک در مورد خط مشی ها جستجو نمود که از طریق دولت این گونه کشورها در دهه های گذشته به مرحله اجرا گذاشته شده است. به طوریکه با اطمینان میتوان گفت که دانش فنی و کاربرد آن در توسعه خدمات پیشرفته همینطور تدبیر منطقی در توسعه صادرات به مثابه روغن، در حیات و استمرار فرایند اقتصادی آنها نقش اساسی و تعیین کننده داشته است.
از سویی دیگر کشورهای فقیر و توسعه نیافته را می بینیم که به دلیل فقدان دانش و مهارتهای فنی و کارآمد نبودن مدیریتها در تصمیمات استراتژیک باعث شده است که شکاف بین کشورهای صنعتی و این گونه کشورها روز به روز افزایش یابد. بدون شک اگر اقدامات اساسی از سوی دست اندرکاران کشورهای توسعه نیافته صورت نگیرد کشورها در آینده با سرنوشتی نامطمئن برای رسیدن به توسعه اقتصادی و بهبود سطح عمومی زندگی روبرو خواهند شد.
اگر بخواهیم در یک نگاه بسیار گذرا به وضع اقتصادی موجود نگاهی بیفکنیم چنین خواهیم دید که اتکا کشور به صدور نفت خام به علت نوسانات شدید قیمت، همواره درآمدهای دولت را تحت تاثیر قرار داده و بدین ترتیب هر روز روند رشد و توسعه را در کشور با افت و خیزهای فراوان مواجه ساخته است. افزایش جمعیت کشور و روند رو به رشد فنآوری دنیا به زودی شرایطی را فراهم خواهد آورد که درآمدهای نفتی تکافوی لازم برای تامین نیازهای جامعه را نخواهد داشت لذا سیاست گریزناپذیر، حرکت به سمت سیاست توسعه صادرات غیر نفتی است. در این راستا مقام معظم رهبری نیز فرموده اند:
5-1-4 نتایج و یافتههای پژوهش در ارتباط با فرضیه فرعی سوم. 122
فهرست مطالب
عنوان صفحه
5-2 پیشنهادها 126
5-2-1 پیشنهادهای اجرایی.. 126
5-2-2 پیشنهاد به پژوهشگران آینده 128
فهرست جدولها
عنوان صفحه
جدول 2- 1: تاثیرپذیری شاخصهای خرد فضای کسب و کار از شاخصهای کلان. 16
جدول 2- 2: عوامل و وزن آنها در شاخص ICRG.. 24
جدول 2- 3:امتیاز ایران در شاخص ICRG طی سالهای مختلف…. 25
جدول 2- 4: امتیاز و رتبهبندی ایران برای شاخص ریسک فضای کسب و کار EIU.. 26
جدول 2- 5: رتبه آزادی اقتصادی ایران بر اساس طبقهبندی موسسه فریزر. 27
جدول 2- 6: شاخصهای آزادی اقتصادی بنیاد هریتیج و رتبه ایران در این شاخصها 30
جدول 2- 7: رتبه شاخص و زیرشاخصهای فضای کسب وکار ایران. 32
جدول 2- 8: مقایسه شاخصهای جهانی فضای کسب و کار. 34
جدول 2- 9: مقایسه رتبه فضای کسب وکار ایران با کشورهای حاضر در منطقه سند چشمانداز. 44
جدول 3- 1: شاخصهای تعیینکننده فضای کسب وکار به همراه شماره سوالهای مربوط به آن. 77
جدول4- 1: تحلیل توصیفی شاخصهای سنجش فضای کسب و کار. 84
جدول4- 2: امتیاز زیرشاخصها و شاخصهای اصلی و وضعیت کسب و کار. 86
جدول4- 3: احتمال میانگین شاخصهای فضای کسب و کار در بازههای مختلف…. 91
جدول4- 4: مقایسه وضعیت کسب و کار در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان و کشور. 92
جدول4- 5: نتایج آزمون مقایسه میانگین دو جامعه شاخص شروع کسب و کار. 93
جدول4- 6: نتایج آزمون مقایسه میانگین دو جامعه شاخص اخذ مجوزهای ساخت و ساز. 94
جدول4- 7: نتایج آزمون مقایسه میانگین دو جامعه شاخص اخذ مجوزهای ساخت و ساز. 95
جدول4- 8: نتایج آزمون مقایسه میانگین دو جامعه شاخص ثبت مالکیت داراییها 96
جدول4- 9: نتایج آزمون مقایسه میانگین دو جامعه شاخص اخذ اعتبار. 97
جدول4- 10: نتایج آزمون مقایسه میانگین دو جامعه شاخص حمایت از سرمایهگذاران. 98
جدول4- 11: نتایج آزمون مقایسه میانگین دو جامعه شاخص سهولت پرداخت مالیات… 99
این مطلب را هم اگر خواستید بخوانید :
جدول4- 12: نتایج آزمون مقایسه میانگین دو جامعه شاخص تجارت فرامرزی.. 100
جدول4- 13: نتایج آزمون مقایسه میانگین دو جامعه شاخص اجرای قراردادها 101
جدول4- 14: نتایج آزمون مقایسه میانگین دو جامعه شاخص انحلال فعالیت… 102
جدول4- 15: نتیجه آزمون همبستگی پیرسون شاخص شروع کسب و کار با سابقه شرکتهای دانش بنیان. 103
فهرست جدولها
عنوان صفحه
جدول4- 16: نتیجه آزمون همبستگی پیرسون شاخص اخذ مجوز ساخت و ساز با سابقه شرکتهای دانشبنیان 104
جدول4- 17: نتیجه آزمون همبستگی پیرسون شاخص استخدام نیروی کار با سابقه شرکت… 104
جدول4- 18: نتیجه آزمون همبستگی پیرسون شاخص ثبت مالکیت داراییها با سابقه شرکت… 105
جدول4- 19: نتیجه آزمون همبستگی پیرسون شاخص اخذ اعتبار با سابقه شرکت… 105
جدول4- 20: نتیجه آزمون همبستگی پیرسون شاخص حمایت از سرمایهگذاران با سابقه شرکت… 106
جدول4- 21: نتیجه آزمون همبستگی پیرسون شاخص سهولت پرداخت مالیات با سابقه شرکت… 106
جدول4- 22: نتیجه آزمون همبستگی پیرسون شاخص تجارت فرامرزی با سابقه شرکت… 107
جدول4- 23: نتیجه آزمون همبستگی پیرسون شاخص اجرای قراردادها با سابقه شرکت… 107
جدول4- 24: نتیجه آزمون همبستگی پیرسون شاخص انحلال فعالیت با سابقه شرکت… 108
جدول4- 25: دستهبندی فعالیتهای شرکتهای پاسخدهنده به پرسشنامه. 108
جدول4- 26: نتایج آزمون کولوموگوروف اسمیرنوف… 109
جدول4- 27: نتیجه آزمون تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA) برای شاخص شروع کسب و کار. 110
جدول4- 28: نتیجه آزمون تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA) برای شاخص اخذ مجوز ساخت و ساز. 110
جدول4- 29: نتیجه آزمون تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA) برای شاخص استخدام و اخراج نیروی کار 111
جدول4- 30: نتیجه آزمون تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA) برای شاخص ثبت مالکیت داراییها 111
جدول4- 31: نتیجه آزمون تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA) برای شاخص اخذ اعتبار. 111
جدول4- 32: نتیجه آزمون تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA) برای شاخص حمایت از سرمایهگذاران 112
جدول4- 33: نتیجه آزمون تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA) برای شاخص سهولت پرداخت مالیات… 112
جدول4- 34: نتیجه آزمون تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA) برای شاخص تجارت فرامرزی.. 113
جدول4- 35: نتیجه آزمون تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA) برای شاخص اجرای قراردادها 113
فهرست جدولها
عنوان صفحه
جدول4- 36: نتیجه آزمون کروسکال – والیس برای شاخص خاتمه فعالیت… 114
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار2- 1: مقایسه ایران با کشورهای منتخب از نظر شاخص شروع کسب وکار در سال 2013. 45
نمودار2- 2: مقایسه ایران با کشورهای منتخب از نظر شاخص کسب مجوزهای ساخت و ساز در سال 2013. 47
نمودار2- 3: مقایسه ایران با کشورهای منتخب از نظر شاخص استخدام و اخراج نیروی کار در سال 2013. 48
نمودار2- 4: مقایسه ایران با کشورهای منتخب از نظر شاخص ثبت مالکیت در سال 2013. 50
نمودار2- 5: مقایسه ایران با کشورهای منتخب از لحاظ شاخص اخذ اعتبار در سال 2013. 51
نمودار2- 6: مقایسه ایران با کشورهای منتخب از لحاظ شاخص حمایت از سرمایهگذاران در سال 2013. 52
نمودار2- 7: مقایسه ایران با کشورهای منتخب از لحاظ شاخص سهولت پرداخت مالیات در سال 2013. 54
نمودار2- 8: مقایسه ایران با کشورهای منتخب از لحاظ شاخص تجارت فرامرزی در سال 2013. 55
نمودار2- 9: مقایسه ایران با کشورهای منتخب از لحاظ شاخص اجرای قراردادها در سال 2013. 57
نمودار2- 10: مقایسه ایران با کشورهای منتخب از لحاظ شاخص انحلال فعالیت در سال 2013. 58
نمودار4- 1: رتبهبندی شاخصهای سنجش فضای کسب و کار توسط مدیران شرکت های دانش بنیان. 115
نمودار4- 2: رتبهبندی شاخصهای سنجش فضای کسب و کار توسط مدیران شهرک علمی و تحقیقاتی.. 116
فهرست شکلها
عنوان صفحه
شکل 2- 1: جایگاه و محدوده فضای کسب و کار……………………………………………………………………….18
شکل3- 1: مدل مفهومی پژوهش…. 74
| فصل اول | |
| کلیات پژوهش |
مقدمه:
منظور از فضای کسب و کار، عوامل موثر بر عملکرد واحدهای اقتصادی مانند کیفیت دستگاههای حاکمیت، ثبات قوانین و مقررات، کیفیت زیرساختها و … است که تغییر دادن آنها فراتر از اختیارات و قدرت مدیران بنگاههای اقتصادی است. (میدری و قودجانی، 1387).
نرخ بالای بیکاری از مشکلات جدی و چالشی اقتصاد کشور است به نحویکه براساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران 12.1 درصد جمعیت فعال کشور بیکار هستند. طبق نتایج مطالعه بانک جهانی یکی از دلایل بیکاری بلندمدت در ایران نامساعد بودن فضای کسب و کار است.
اگرچه بخشی از ناملایمات ایجاد شده در بازار کار به عوامل ناشی از جانب عرضه از جمله رشد بالای جمعیت، افزایش نرخ مشارکت زنان، افزایش سن ازدواج وعدم تطابق تخصصهای نیروی کار با نیازهای بازار بازمی گردد، لیکن نبایستی از نظر دور داشت که بسیاری از مشکلات مبتلا به بازار کار با فضای کسب و کار و دیوانسالاری به هم تنیده و پرپیچ و خم و بار سنگین قوانین و مقررات و مراحل اجرایی اخذ مجوز شروع به کار و نااطمینانیهای مستولی بر تقاضای نیروی کار از سوی بنگاههای اقتصادی گره خورده است. به همین واسطه مدیریت موفق اقتصادکلان و همچنین اجرای سیاستهای
ریسکهای عاملان خصوصی و برداشتن موانع رقابت و اصلاح نظام کسب وکار است. (احمدی، 1390). علاوه بر این شرایط اقتصادی، صنعتی، فرهنگی و اجتماعی کشور به گونهای پیش رفته است که انبوه فارغالتحصیلان را به دنبال داشته است، ضرورت توجه به توسعه کارآفرینی را بیش از گذشته آشکار میسازد. به دلیل نقش و اهمیت کارآفرینان در روند توسعه و رشد اقتصادی، بسیاری از دولتها در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه تلاش میکنند با بهرهبرداری از دستاوردهای تحقیقاتی زمینه توسعه کارآفرینی در جامعه را فراهم سازند از این رو در طی چند دهه گذشته پارکهای علم و فناوری به عنوان یکی از نهادهای اجتماعی و حلقهای از توسعه اقتصادی، در راستای حمایت از شرکتهای دانشبنیان و مشاغل مبتنی بر کارآفرینی مورد توجه قرار گرفتهاند. (ایزدیان، 1390)
در ادامهی این فصل، ابتدا مسألهی پژوهش شرح داده و بیان خواهد شد. سپس اهداف، سوالات و فرضیههای پژوهش بیان شده و روش دستیابی به اهداف، پاسخ به سوالات و رد یا تأئید فرضیههای پژوهش در قسمت روش پژوهش توضیح داده خواهند شد. پس از آن اهمیت و ضرورت پژوهش، کاربرد نتایج آن و محدودیتهای پژوهش بیان خواهند شد. در پایان واژههای کلیدی پژوهش تعریف خواهند شد.
هرچند واژه فضای کسب و کار در دهههای اخیر به عنوان یکی از کلید واژههای مهم در مباحث اقتصاد کلان مطرح شده است، با تأملی در مباحث انجام شده پیرامون توسعه اقتصادی و پیش نیازهای یک اقتصاد شکوفا و رو به رشد خواهیم دید که این مفهوم همواره مورد توجه صاحب نظران و اندیشمندان بوده است. در سالهای اخیر این مفهوم با دقت و ظرافت بیشتری مورد توجه اقتصاددانان قرارگرفته است و صاحب نظران کوشیدهاند این مفهوم را با دقت و حساسیت بیشتری مورد توجه قرار دهند.
منظور از فضای کسب و کار، عوامل موثر بر عملکرد واحدهای اقتصادی مانندکیفیت دستگاههای حاکمیت، ثبات قوانین و مقررات، کیفیت زیرساخت ها و … است که تغییر دادن آنها فراتر از اختیارات و قدرت مدیران بنگاههای اقتصادی است. (میدری و قودجانی، 1387).
از آنجاییکه توسعه بخش خصوصی در یک اقتصاد بازار بر مجموعه پیچیدهای از قوانین، زیرساختهای گسترده فیزیکی و نهادی، محیط با ثبات اقتصاد کلان، توسعه بازارهای مالی، جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی توسعه صنایع کوچک و متوسط، مقررات بازار کار، سیستم های ارتقاء فناوری، آموزش و یادگیری مبتنی است تا در مسیر تغییر دایمی ابعاد توسعه، توانایی حرکت همگام با این تغییرات را داشته باشد و فراهم شدن این مجموعه به منظور پیادهسازی الگوی توسعه در یک اقتصاد به صورت خودکار اتفاق نمیافتد، لذا ایجاد زیرساخت های نهادی و زیربنایی برای توسعه و رفع موانع کسب و کار از الزامات اولیه اجرای این سیاست و در زمره وظایف ضروری دولت و نهادهای مدنی ازجمله اتاق بازرگانی و تولیت اصناف است. آنچه مسلم است اصلاح فضای کسب و کار و بهبود شاخصهای مزبور در عرصه جهانی نه تنها گامی مثبت و اساسی در جهت تقویت جنبه مشارکت بخش خصوصی در عرصه اقتصاد ، ارتقا سطح اشتغال و تولید در کشور محسوب میشود، بلکه بطور قطع سیگنالی مهم برای استقبال سرمایهگذاران خارجی برای ورود به کشور و ارتقا و تسهیل جریان ورود فناوری به کشور به شمار میرود. رشد و توسعه اقتصادی از مهمترین اهداف جوامع بشری است. لازمه دستیابی به این هدف ایجاد و گسترش فعالیت اقتصادی است و مهمترین پیش شرط فعالان اقتصادی جهت فعالیت، وجود ثبات، آرامش و به عبارت دیگر امنیت اقتصادی در کشور است به نحوی که سرمایه گذاران بتوانند با انجام محاسبات بلندمدت نتیجه تولید، توزیع و سرمایه گذاری خود را پیش بینی کنند. امنیت اقتصادی را می توان طبق برخی از تعاریف، آزادی از هر نوع ترس، شک و ابهام در کم توجهی یا بی توجهی به تعهدات و مطالبات و در عین حال حصول اطمینان از برخورداری از ثمره فعالیتهایی دانست که در زمینه تولید ثروت، توزیع و مصرف آن صورت میگیرد که خود موجب بالارفتن استانداردهای زندگی و رشد اقتصادی پایدار می شود. (شیرکوند، 1390)
تا به امروز، صاحبنظران و سیاستگذاران در کشورهای مختلف به منظور دستیابی به رفاه و حل مشکلات اقتصادی جامعه (توسعه اقتصادی) راهبردهای مختلفی را برگزیدهاند. بهبود محیط کسب و کار امروزه به عنوان یک راهبرد شناخته شده اقتصادی مد نظر قرار می گیرد. از دید برخی صاحب نظران، این راهبرد، مکمل و حتی پیش نیاز راهبرد خصوصیسازی است؛ برخی نیز بر این باورند رفع موانع بخش خصوصی یا همان بهبود محیط کسب و کار باید جایگزین خصوصی سازی شود. این راهبرد را جوزف استیگلیتز برنده نوبل اقتصاد،”رشد بخش خصوصی از پایین” و ژانوس کورنای، اقتصاددان مشهور دانشگاه هاروارد، “رشد طبیعی بخش خصوصی” نامیدند. (میدری و قودجانی،1387).
پارکها و مراکز رشد علم و فناوری از جمله زیر ساختهای ایجاد شده برای حمایت از شرکتهای دانشبنیان محسوب میشوند. در حال حاضر این مراکز با حمایت مالی، معنوی و قانونی، ارائه تجهیزات و امکانات لازم، مشاوره و تامین فضای کاری وظیفه کمک به ایجاد و رشد شرکتهای دانشبنیان را بر عهده دارند. (مهدوی و همکاران،1387).
پارکها و مراکز رشد علم و فناوری از زیر ساختهای تکنولوژیکی توسعه کشورها محسوب میشود، فعالیت اثربخش این مراکز و حمایت از شرکتهای دانشبنیان به کاربردی شدن دستاوردهای حاصل از دانشگاه میانجامد و به ارتباط کارآمد دانشگاه و صنعت کمک میکند و منجر به کاهش مخاطره های ناشی از فقدان تجربه، امکانات و منابع میگردد. )بنارد و همکاران (2009پژوهشها نشان میدهد شرکتهای مستقر در پارکهای علمی از اثربخشی سازمانی بیشتری نسبت به شرکتهای غیر مستقر برخوردارند ).کولومبز و دلمستر، .(2002 حمایت مراکز رشد از دانش آموختگان دانشگاهی، کارآفرینان و متخصصانی که منابع لازم برای ورود به عرصه کار و صنعت در اختیار ندارند، زمینه رشد و توسعه کسب وکار را فراهم میسازد. کسب وکارهای کوچک ومتوسط که در دل این مراکز شکل میگیرد، مستعد، نوآور، منعطف و کارآفرین هستند و میتوانند محیط را به سرعت تغییر دهند. (ایزدیان،1390).
انجام هرگونه فعالیت اقتصادی نیاز به سرمایهگذاری دارد. فراهم نمودن شرایط لازم برای سرمایهگذاری داخلی اولین گام برای استفاده از ظرفیتهای موجود و سرمایهگذاری خارجی خود راهی برای ورود فناوری جدید و دستاوردهای نوین به کشورهاست. برای جذب و گسترش سرمایهگذاری داخلی و خارجی کاهش ریسک سرمایهگذاری از طریق فراهم نمودن امنیت اقتصادی و اجتماعی ضرورت می یابد. در حقیقت سرمایهگذاران و کارآفرینان در محیطی امکان فعالیت دارند که امنیت حقوق مالکیت افراد تأمین شده باشد. ورود آسان شرکتها و فعالان اقتصادی به بازار و خروج آسان از آن، انعطاف در استفاده حداکثر از منابع، حقوق مالکیت شفاف و زیرساختهای اقتصادی و اجتماعی مناسب به اعتماد و تشویق هر چه بیشتر سرمایه گذاران میانجامد. یکی از عوامل تأثیرگذار بر فعالیت اقتصادی هزینه انجام این فعالیت ها یا کسب و کارها است. هزینه های بالای کسب و کار موجب بالا رفتن بهای تمام شده محصولات و در نتیجه کاهش رقابت پذیری آنها به ویژه در مقایسه با کالاهای مشابه خارجی است. در بعد بین المللی، کالاهای صادراتی تنها در صورت پایین بودن هزینه های تولید می توانند با جایگزین های خارجی خود رقابت نمایند. بخشی از هزینه های کسب و کار مربوط به مراحل انجام خود کسب و کار یا عوامل خرد و بخشی دیگر مربوط به حوزه خارج از کنترل صاحبان کسب و کار یا عوامل کلان می شود که عمدتاً تحت تأثیر فعالیت و دخالت دولتها است. (شیرکوند، 1390)
بنابراین در این تحقیق به دنبال پاسخ به این سوال هستیم که آیا فضای کسب و کار شرکتهای دانشبنیان مستقر در پارک علم و فناوری شیخ بهایی شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان مناسب است؟ و آیا وضعیت موجود فضای کسب و کار در شرکتهای دانش بنیان مستقر در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان مناسبتر از فضای کسب و کار عمومی جامعه ایران که توسط بانک جهانی هر ساله منتشر میشود است یا خیر؟
در انتها پس از پاسخ به سوالات فوق شاخصها و معیارهای فضای کسب و کار از دید مدیران شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان و شرکتهای دانشبنیان مستقر در پارک شیخ بهایی رتبهبندی خواهد شد.
دستیابی به رشد پایدار و الزامات موکد اسناد بالادستی از جمله سند چشمانداز بیست ساله و قانون برنامه پنجم توسعه کل کشور، ضرورت توجه به علم، فناوری و نوآوری را به عنوان عناصر اصلی توسعه مبتنی بر
4-4-2- تحلیل شاخص ابزارهای فناوری اطلاعات در شرکت گاز 86
4-4-3- تحلیل شاخص اثرات فناوی اطلاعات بر کیفیت عملکرد شرکت گاز 89
4-5- تحلیل استنباطی از یافته های تحقیق. 90
4-5-1- آزمون کلموگروف اسمیرنوف.. 90
4-5-2- آزمون همبستگی اسپیرمن. 92
4-5-2-1- فرضیه اول. 92
4-5-2-2- فرضیه دوم. 93
4-5-2-3- فرضیه سوم. 94
4-5-2-4- فرضیه اصلی تحیقق.. 94
4-5-3- آزمون رگرسیون و تحلیل اثرات.. 95
4-5-4- تحلیل اثرات متغیرهای پژوهش با معادلات ساختاری.. 97
جمع بندی فصل چهارم 99
فصل پنجم: آزمون فرضیات، نتیجه گیری و ارائه راهکارها
5-1- مقدمه 100
5-2- جمع بندی فرضیات پژوهش.. 101
5-2-1- تحلیل داده ها با آزمون کلموگروف-اسمیرنوف.. 101
5-2-2- تحلیل فرضیه ها با آزمون همبستگی اسپیرمن. 102
5-2-2-1- فرضیه اول. 102
5-2-2-2- فرضیه دوم. 102
5-2-2-3- فرضیه سوم. 103
5-2-2-4- فرضیه اصلی تحیقق.. 103
5-2-3- آزمون فرضیه های پژوهش با رگرسیون جهت تحلیل اثرات.. 104
5-2-3-1- آزمون مدل پیشنهادی پژوهش با روش معادلات ساختاری.. 104
5-3- بحث و نتیجه گیری. 105
5-4- پیشنهادات پژوهش.. 108
5-5- پیشنهادات تئوریک پژوهش.. 110
منابع و مأخذ 111
ضمائم
پیوست یک
پیوست دو
این مطلب را هم اگر خواستید بخوانید :
عنوان شماره صفحه
جدول 2-1: تعریف مفاهیم پایه فناوری اطلاعات………………………………………………………………………………17
جدول 2-2: انواع فناوریهای ارتباطی و کاربرد آنها…………………………………………………………………………….18
جدول 2-3: مقایسه شبکه های مختلف ارتباطی………………………………………………………………………………….36
جدول 2-4: فعالیتهای مدیریت کیفیت و مبانی نظری آن…………………………………………………………………….60
جدول 2-5: تشریح هر یک از اصول مدیریت کیفیت و مبانی آن…………………………………………………………61
جدول 3-1: مشخصات سوألات عمومی و فردی پرسشنامه پژوهش…………………………………………………….66
جدول 3-2: شاخصها، مولفهها و متغیرهای پژوهش…………………………………………………………………………47
جدول 3-3: تعیین ماهیت متغیرهای پژوهش…………………………………………………………………………………….68
جدول 3-4: نتایج محاسبه آلفای کرونباخ برای پژوهش حاضر…………………………………………………………….71
جدول 3-5: محاسبه آلفای کرونباخ برای شاخصهای پرسشنامه………………………………………………………….71
جدول 3-64: تقسیم بندی کارکنان اداره گاز استان لرستان………………………………………………………………….72
جدول 4-1: جنسیت اعضای جامعه مورد مطالعه……………………………………………………………………………….77
جدول 4-2: سطح تحصیلات اعضای جامعه مورد مطالعه…………………………………………………………………..78
جدول 4-3: میزان سابقه کاری کارکنان شرکت گاز……………………………………………………………………………80
جدول 4-4: میزان ارتباط کارکنان شرکت گاز با فناوریهای IT……………………………………………………………81
جدول 4-5: میزان استفاده شرکت گاز از فناوریهای IT برای انجام امور……………………………………………….81
جدول 4-6: میزان استفاده شما از فناوریهای IT برای انجام کارهای روزمره اداری………………………………..82
جدول 4-7: میانگین، انحراف معیار و بار عاملی متغیرهای اثرات فناوری اطلاعات بر شرکت گاز لرستان…84
جدول 4-8: میانگین، انحراف معیار و بار عاملی متغیرهای ابزارهای فناوری اطلاعات در شرکت گاز……….86
جدول 4-9: میانگین، انحراف معیار و بار عاملی متغیرهای ارتقای کیفیت عملکرد شرکت گاز…………………88
جدول ۴-10: نتایج آزمون کلموگروف اسمیرنوف برای بررسی نرمال بودن متغیرهای پژوهش………………..89
جدول ۴-11: همبستگی اسپیرمن بین متغیرهای تبادل الکترونیکی داده و کیفیت عملکرد شرکت گاز……….90
جدول ۴-12: همبستگی اسپیرمن بین متغیرهای برنامه ریزی منابع سازمان و کیفیت عملکرد شرکت گاز…..91
جدول ۴-13: همبستگی اسپیرمن بین متغیرهای استفاده از اینترنت و افزایش کیفیت عملکرد شرکت گاز….92
جدول ۴-14: همبستگی اسپیرمن بین متغیرهای استفاده از فناوری اطلاعات و کیفیت عملکرد شرکت گاز..93
جدول شماره 4-15: نتایج آزمون رگرسیون خطی ساده بین متغیرهای پژوهش………………………………………94
جدول4-16: نتایج تحلیل فرضیه های پژوهش با بهره گرفتن از تبیین اثرات متغیرها……………………………………..95
فهرست اشکال
عنوان شماره صفحه
شکل 1-2: مرحل مختلف انجام پژوهش…………………………………………………………………………………………….9
شکل 2-1: پنج مدل نشان دهنده شبکه ارتباطی داخل گروه های ارتباطات سازمانی………………………………..36
شکل 2-5: مدل مفهومی پژوهش: نحوه تأثیرگذاری فناوری اطلاعات و ارتباطات بر کیفیت عملکرد شرکت گاز استان………..56
شکل 2-2: وضعیت ساختار سازمان پیش و پس از بکارگیری IS/IT…………………………………………………..37
شکل 2-3: وضعیت ساختار سازمان پس از نهادینه شدنIS/IT…………………………………………………………..37
شکل 2-4: منشور عملکرد کنرلی و نیلی، 2000………………………………………………………………………………..53
شکل 2-5: چارچوب خرد- کلان اندازه گیری عملکرد .منبع: روس و پوتریل، 2003……………………………..54
شکل 2-6: مدل تعالی بنیاد مدیریت کیفیت اروپا(E.F.Q.M). منبع: رمضان و همکاران، 2013……………….58
شکل 2-7: اثرات فناوری اطلاعات بر کیفیت عملکرد سازمان های تولیدی.حسینی و همکاران، 1392……..67
شکل 2-8: روند تهیه مدل مفهومی و استنتاج آن……………………………………………………………………………….77
شکل 3-1: تشریح قسمتهای طیف لیکرت و اساس امتیازبندی سنجش نظرات……………………………………69
شکل 3-2 : جمعبندی ارزشهای طیف لیکرت و تبدیل به مقیاس فاصلهای…………………………………………70
شکل 3-3: رابطه آماری آلفای کرونباخ برای محاسبه پایایی ابزار تحقیق……………………………………………….70
شکل 3-4: فرمول تعیین حجم نمونه کوکران برای جامعه متناهی…………………………………………………………73
شکل 3-5: مدل روش شناسی تحقیق……………………………………………………………………………………………….74
شکل 4-1: ضرایب رگرسیونی غیر استاندارد مدل پیشنهادی پژوهش……………………………………………………96
شکل 4-2: ضرایب رگرسیونی استاندارد مدل پیشنهادی پژوهش…………………………………………………………97
فهرست نمودارها
عنوان شماره صفحه
نمودار 4-1: مقایسه جنسیت اعضای جامعه مورد مطالعه…………………………………………………………………….78
نمودار 4-2: مقایسه سطح تحصیلات اعضای جامعه مورد مطالعه…………………………………………………………79
نمودار 4-3: مقایسه میزان سابقه کاری اعضای جامعه مورد مطالعه……………………………………………………….80
نمودار 4-4: نحوه ارتباط کارکنان شرکت گاز با فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی……………………………………..81
نمودار 4-5: درصد استفاده شرکت گاز از فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی……………………………………………..82
چکیده
پژوهشگران مطالعات IT در جریان استفاده از فناوری اطلاعات در سازمان اظهار کردهاند که هر گونه ابزار فناوری اطلاعات که بتواند در جهت ممانعت از به هدر رفتن منابع سازمان کمک کند و در عین حال سازمان را در جهت حرکت از حالت تابع گرایی سنتی به سمت فرایندگرایی یاری کند، می تواند در بهبود روشها و افزایش بهرهوری منابع سازمان موثر واقع شود. در این ارتباط پژوهش حاضر با مطالعات اکتشافی اولیه به انتخاب سه ابزار تبادل الکترونیکی داده، برنامه ریزی منابع سازمان و استفاده از کامپیوتر و اینترنت، بعنوان ابزارهای اصلی فناوری اطلاعات در شرکت گاز لرستان دست زد تا بر اساس آن به این سوأل پاسخ دهد که بین استفاده از فناوری اطلاعات و کیفیت عملکرد شرکت گاز رابطه معناداری وجود دارد؟. روش تحقیق این پژوهش بصورت توصیفی- همبستگی و زمینه یابی است که به لحاظ قابلیت اجرایی از نوع کاربردی میباشد. به لحاظ گردآوری اطلاعات اولیه در زمره مطالعات پیمایشی قرار دارد و اطلاعات با بهره گرفتن از ابزار پرسشنامه پژوهشگر ساخته گردآوری شدند که دارای 36 سوأل بود. جامعه آماری کارکنان شرکت گاز استان لرستان بودند که با این فناوریها در ارتباط هستند (320) که از این میان حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 106 نفر بصورت تصادفی طبقهای ساده انتخاب گردیدند. روش تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز از نرم افزارهای مورد نیاز از جمله Spss 21 و Amos graphic بود. نتایج تحلیل فرضیات با آزمونهای اماری نشان دهنده وجود رابطه معنادار بین متغیرهای مورد بررسی، و همچنین اثرگذاری آنها بود؛ به طوریکه نتایج برازش مدل پیشنهادی پژوهش نیز تصدیق کننده این نتایج بود و در این راستا فرضیه های پژوهش با اطمینان آماری 99% مورد تأیید قرار گرفتند. در نهایت نتایج پژوهش نشان داد که ابزار برنامهریز منابع سازمان بیشترین اثرات را بر کیفیت عملکرد شرکت گاز داشته که دلیل آن را میتوان این امر دانست که این ابزار یک فناوری اطلاعاتی زیرساختی در شرکت گاز محسوب میشود.
واژگان کلیدی: کیفیت عملکرد، فناوری اطلاعات، تبادل الکترونیکی داده، برنامه ریزی منابع سازمان، اینترنت شرکت گاز.
| فصل اول: کلیات پژوهش |
چالشهای فزاینده محیطی به شکل قابل ملاحظهای کسب و کار را تحت تأثیر قرار داده است. چالشهایی مانند تغییرات سریع، ظهور اینترنت، تنوع نیروی کار، جهانی سازی، تغییر در قوانین و مقررات، کمبود مهارتهای مورد نیاز و ظهور بخشهای خدماتی نه تنها ساختارهای سازمانی را تحت تأثیر قرار دادهاند، بلکه ماهیت و نقش همه بخشهای کسب و کار را نیز تحت تأثیر قرار دادهاند (ساعدی، 1388: 69؛ گومز و همکاران، 2001: 131). این چالشها سازمانها را مجبور ساخته است که از دو تسهیل کننده برای افزایش قدرت رقابتی خود استفاده کنند: مدیریت منابع انسانی و فناوری اطلاعات (نووه و همکاران، 2005). فناوری اطلاعات از زمان ظهور خود، به واسطه تأثیر عمیقی که بر اکثر جنبه های کسب وکار گذاشته است، نقشی انکارناپذیر در اقتصاد جهانی ایفا می کند. اسلیزر، ونتلینگ و کیود (2002) بیان کردهاند، حوزه کار و رشد سریع فناوری اطلاعات بیانگر اهمیت بالای آن است. اگرچه برخی از پژوهشگران بر این باور هستند که توسعههای اخیر اقتصادی نمایانگر این است که آینده خوبی در انتظار فناوری اطلاعات است، بسیاری دیگر از این پژوهشگران اعتقاد دارند که سرمایه گذاریها در فناوری اطلاعات به موازات اینکه کشورهای در حال توسعه اقتصاد خود را توسعه میدهند، افزایش خواهد یافت (اسلیزر و همکاران، 2002).
بسیاری از متخصصان فناوری اطلاعات براین باورند که تنها بخشی از اطلاعات سازمان در فرایندهای تصمیم گیری مورد استفاده قرار میگیرد و بسیاری از آنها به علت فقدان متخصصان فن همچنان بی استفاده باقی می ماند. از اینرو هر ابزار فناوری اطلاعات که بتواند به سازمان در جهت ممانعت از به هدر رفتن ارزشمندترین منابع آن کمک نماید و در عین حال سازمان را در جهت حرکت از حالت تابع گرایی سنتی به سمت فرایندگرایی یاری کند، می تواند در بهبود روش ها و افزایش بهرهوری منابع سازمان موثر واقع شود(لین و همکاران[1]، 2011). قابلیتهای شرکتها از نظر فناوری اطلاعات در پردازش اطلاعات ورودی، میزان شناخت را افزایش داده و سرمایه هایی فکری[2] ایجاد می کند که شرکتها را قادر به تصمیمات خردمندانهتر و انجام اقدامات اثربخش مینماید. چنین قابلیتهایی نشان دهنده میزان پیچیدگی شرکتها در استفاده از فناوری اطلاعات برای حمایت از به اشتراکگذاری اطلاعات در درون شرکتها، پردازش اطلاعات ورودی و بهره برداری از دانش در راستای تولید خروجیهایی ارزشمند برای بهبود عملکرد هستند(لای و همکاران[3]، 2008). با توجه به آگاهی از قابلیت های بسیار بالای فناوری اطلاعات و ارتباطات، در این پژوهش به بررسی آثار استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات بر کیفیت عملکرد سازمان (شرکت گاز استان لرستان) پرداخته میشود.
در مقدمه و بیان مسئله پژوهش به اهمیت فناوری اطلاعات و ارتباطات در ارتقای جایگاه سازمان پرداخته شد. در ادامه به ضرورت های انجام تحقیق حاضر اشاره شده است:
در بررسی بیان مسئله و ضرورت پژوهش مشخص شد که مسئله اساسی پیش روی پژوهش حاضر بررسی اثرات استفاده از فنون و روش های مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات با کیفیت عملکرد سازمان در شرکت گاز استان لرستان میباشد. بنابراین هدف اصلی پیش روی پژوهش حاضر به صورت ذیل مطرح میشود:
به منظور بهبود مستمر کیفیت، مدیریت نیازمند بازخوردهای حاصل از شاخصهای کیفیت عملکرد از قبیل ضایعات، دوباره کاریها و هزینه های کیفیت می باشد. بنابراین، داده های مربوط به عملکرد را نه تنها باید جمعآوری نمود، بلکه باید آنها را منتقل نمود که این امر را میتوان با بهره گرفتن از سیستمهای فناوری اطلاعات تسهیل نمود(چانگ[4]، 2006). بنابراین، میتوان انتظار داشت که تمامی ابزارهای فناوری اطلاعات (تبادل الکترونیکی داده ها، برنامه ریزی منابع سازمان و استفاده از کامپیوتر و اینترنت) از طریق جمعآوری و انتقال اطلاعات مربوط به کیفیت عملکرد به مدیریت سازمان کمک مینمایند. سانچز و مارتینز[5] (2011) نشان دادند که فناوری اطلاعات می تواند از طریق قابلیتهای[6] مدیریت کیفیت به طور غیر مستقیم بر عملکرد شرکت تأثیرگذار باشد. هیم و پنگ[7] (2010) با مطالعه 238 شرکت به این نتیجه رسیدند که استفاده از فناوری اطلاعات نه تنها بر ساختار شرکت، بلکه بر فعالیتها و در نتیجه بر عملکرد شرکت نیز تأثیر قابل ملاحظهای دارد. یانگ و همکاران[8](2009) با انجام مطالعهای تجربی، به بررسی پیش بینی کننده های کیفیت عملکرد پرداخته و دریافتند که فناوری اطلاعات، ارتباطات اثربخش با عرضهکنندگان و مدیریت دانش مهمترین عوامل تعیینکننده کیفیت عملکرد شرکتها به شمار میروند. البدوی و کرامتی(1385) نیز تأثیر تعدیل کننده زیرساخت های سازمانی بر رابطه بین “کاربرد فناوری اطلاعات” و “ارتقاء عملکرد” در دویست شرکت را مورد بررسی قرار دادند. نتایج مطالعه این محققان نشان داد که تفویض اختیارات، تمرکززدایی، آموزش، کارگروهی، مدیریت فرایند، تغییر در تعاملات با تأمین کنندگان، و راهبری نقش تعدیل کننده در رابطه بین به کارگیری فناوری اطلاعات و عملکرد شرکتها دارند. بر این اساس میتوان فرضیه های پژوهش را به شرح ذیل بیان نمود:
1-5-2- فرضیه های فرعی پژوهش:
پس از بررسی اولیه و مطالعه نظریات و ادبیات پیشین مرتبط با اثرات فناوری اطلاعات بر کیفیت عملکرد سازمان و ارتباط آن با شرکت گاز استان لرستان، برای درک بهتر رابطه متغیرهای اصلی پژوهش یعنی
5-2 پیشنهاداتی برای تحقیقات آینده 105
مراجع………………………………………………………………………………………………………………………106
مراجع فارسی……………. 107
مراجع لاتین…………. 110
ضمائم و پیوست ها 116
فهرست نمودارها
نمودار3-1:فرایند برنامه ریزی استراتژیک هاکس…. 31
نمودار3-2:فرایند کلی برنامه ریزی استراتژ یک…. 31
نمودار3-3: فرایند شناسایی عوامل داخلی و خارجی سازمان. 35
نمودار3-4: ساختار سلسله مراتبی SWOT و ساختار شبکه ای SWOT.. 49
نمودار3-5: فرایند تدوین و اولویت بندی استراتژی های مدیریت دانش شرکت سبلان تهویه. 66
نمودار4-1: مدل ANP برای تحلیل SWOT شرکت سبلان تهویه. 81
نمودار4-2: وابستگی درونی بین گروه های SWOT.. 83
فهرست جداول:
این مطلب را هم اگر خواستید بخوانید :
جدول 3-1: تجزیه و تحلیل SWOT.. 41
جدول 3-2: مقیاس 1-9 ساعتی برای اولویت بندی AHP.. 53
جدول 3-3: شاخص ناسازگاری تصادفی.. 58
جدول 4-1: لیست نقاط قوت مدیریت دانش شرکت سبلان تهویه. 71
جدول 4-2: لیست نقاط ضعف مدیریت دانش شرکت سبلان تهویه. 72
جدول 4-3: ماتریس ارزیابی وضعیت داخلی.. 73
جدول 4-4: لیست فرصتهای پیش روی مدیریت دانش سازمان. 75
جدول 4-5: لیست تهدیدات مدیریت دانش سازمان. 75
جدول 4-6: ماتریس ارزیابی عوامل خارجی مدیریت دانش سازمان(EFE). 77
جدول 4-7: ماتریس SWOT مدیریت دانش سازمان. 78
جدول 4-8: مقیاس اصلی ارقام قطعی.. 82
جدول 4-9: ماتریس مقایسه زوجی گروه های SWOT.. 83
جدول 4-10: ماتریس مقایسه زوجی عوامل اصلی و اهمیت نسبی هر عامل.. 84
جدول 4-11: ماتریس مقایسه زوجی عوامل اصلی و اهمیت نسبی هر عامل.. 84
جدول 4-12: ماتریس مقایسه زوجی عوامل اصلی و اهمیت نسبی هر عامل.. 84
جدول 4-13: محاسبه ی اولویت های نهایی فاکتورهای SWOT.. 86
جدول 4-14: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 88
جدول 4-15: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 88
جدول 4-16: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 89
جدول 4-17: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 89
جدول 4-18: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 90
جدول 4-19: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 90
جدول 4-20: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 91
جدول 4-21: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 91
جدول 4-22: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 92
جدول 4-23: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 92
جدول 4-24: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 93
جدول 4-25: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 93
جدول 4-26: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 94
جدول 4-27: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 94
جدول 4-28: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 95
جدول 4-29: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 95
جدول 4-30: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 96
جدول 4-31: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 96
جدول 4-32: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 97
جدول 4-33: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 97
جدول 4-34: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 98
جدول 4-35: ماتریس مقایسات زوجی برای رتبه بندی گزینه ها 98
جدول 4-36: مقایسه اولویت استراتژی های مدیریت دانش سازمان بر اساس روش ANP.. 100
جدول 5-1: ماتریس SWOT مدیریت دانش سازمان. 104
فصل اول
کلیات پژوهش
1-1 مقدمه
مدیریت دانش[5]، مدیریت دانایی یا مدیریت اندوختههای علمی، به معنای در دسترس قرار دادن نظاممند اطلاعات و اندوختههای علمی است، به گونهای که به هنگام نیاز در اختیار افرادی که نیازمند آنها هستند، قرار گیرند تا آنها بتوانند کار روزمره خود را با بازدهی بیشتر و موثرتر انجام دهند. [29] مدیریت دانش شامل یک سری استراتژی و راهکار برای شناسایی، ایجاد، نمایندگی، پخش وتطبیق بینش ها و تجارب در سازمان می باشد.در بدو امر به مدیریت دانش فقط از بعد فن آوری نگاه میشد و آن را یک فناوری میپنداشتند. اما به تدریج سازمانها دریافتند که برای استفاده واقعی از مهارت کارکنان، چیزی ماورای مدیریت اطلاعات موردنیاز است. انسانها در مقابل بعد فناوری والکترونیکی، در مرکز توسعه، اجرا و موفقیت مدیریت دانش قرار میگیرند و همین عامل انسانی وجه تمایز مدیریت دانش از مفاهیم مشابهی چون مدیریت اطلاعات است.
اهمیت مقوله دانش در دهه های اخیر رشد روزافزونی داشته است که این امر ناشی از تمرکز بر دانش به عنوان یکی از منابع استراتژیک سازمان میباشد. امروزه سازمان ها یکی از راه های تمایز خود از سازمان های دیگر را در افزایش میزان دانش بنیانی سازمانی خود جستجو می کنند تا بتوانند از طریق آن به سطوح بالاتری از کارایی و نوآوری دست یابند. توانایی سازمان ها در یکپارچه سازی و هماهنگ نمودن دانش به عنوان یکی از راه های دستیابی و حفظ مزیت های رقابتی تلقی می گردد.
به جهت افزایش اهمیت دانش در سازمان ها، مقوله مدیریت دانش به عنوان یک مبحث مهم وارد سازمان های امروزی گردیده است.اهمیت مدیریت در سازمان ها لزوم به کارگیری استراتژی هایی را در این زمینه ضروری نموده است. مکاتب مختلفی از استراتژی های مدیریت دانش در سازمان ها وجود دارد که هر کدام از جنبه های مختلف به بیان استراتژی های مدیریت دانش پرداخته اند.
در این پایان نامه سعی شده است با کمک برنامه ریزی استراتژیک و تجزیه و تحلیل محیط داخلی و خارجی شرکت سبلان تهویه استراتژی های مدیریت دانش سازمان تدوین و سپس اولویت بندی شود.تحلیل و تدوین و اولویت بندی استراتژی ها با کمک و نظرات مدیران ارشد سازمان و خبرگان در حوزه های مورد مطالعه، برنامه ریزی استراتژیک و صنعت تاسیسات تهویه انجام گرفته است.
در این رساله برای تحلیل محیط داخلی و خارجی شرکت سبلان تهویه از ماتریس های IFE[6] و EFE[7] برای ارزیابی استفاده گردیده و باکمک روش تحلیلیSWOT[8] وBSC[9] استراتژی های مدیریت دانش سازمان توسط مدیران و خبرگان تدوین گردید.در نهایت برای حداکثر کردن تاثیر استراتژی ها، با بهره گرفتن از فرایند تحلیل شبکه ای که از روش های تصمیم گیری چند معیاره است برای اولویت بندی استراتژی ها استفاده گردید.
اهداف اساسی پژوهش
می توان گفت هر تحقیقی شامل دو دسته کلی و هدف های ویژه است، هدف کلی تحقیق همان موضوع تحقیق است که مشخص می کند پژوهش چه چیزی را دنبال می کند .
هدف های ویژه نیز از هدف های کلی نشأت می گیرد و به صورت صریح مراحل انجام تحقیق را نشان می دهد و چارچوب مناسبی برای تجزیه تحلیل های آماری ارائه می دهد . بر این اساس می توان هدف های تحقیق را به صورت زیر برشمرد:
هدف کلی :
طراحی و تدوین استراتژی مدیریت دانش در شرکت سبلان تهویه و اولویت بندی استراتژی ها
هدف های ویژه:
1-4 اهمیت موضوع
امروزه برخورداری از اطلاعات و دانش روزآمد به موقعیتی استوار برای ادامه حیات فردی و اجتماعی تبدیل شده و حتی توان رقابت در بازار منوط به کسب توسعه دانش فردی و سازمانی است تا حدی که دانش جزئی اساسی از سرمایه، تلقی شده است، به منظور استفاده بهینه از سرمایه دانش در سازمانها، رشته جدیدی از مدیریت بنام، مدیریت دانش پدید آمده است تا ضمن بهبود بخشیدن به فرایندهای دانش و با پیوند بین استراتژی سازمان و استراتژی مدیریت دانش در تامین دانش مناسب در زمان مناسب برای فرد مناسب به حفظ مزیت رقابتی سازمان کمک کند[2].